ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η ΕΔΕΚ στηρίζει τη σημερινή διαμαρτυρία των κατόχων αξιογράφων και δηλώνει παρούσα στις κινητοποιήσεις που θα γίνουν.

Είναι γεγονός πως μέχρι στιγμής υπήρξε, δυστυχώς σκόπιμα, μία επιλεκτική ρύθμιση των θεμάτων που είχαν σχέση με τους κατόχους αξιογράφων παρόλο που το ζήτημα της αποζημίωσής τους περιλαμβάνονταν και ως πρόνοια στο Μνημόνιο που υπογράφτηκε με την Τρόικα το 2013.

Θυμίζουμε πως ήδη από το 2012 η ΕΔΕΚ είχε καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση για αποκατάσταση των κατόχων αξιογράφων και η οποία απορρίφθηκε από πλευράς κυβέρνησης. Με αφορμή τη σημερινή διαμαρτυρία επαναφέρουμε την πρότασή μας η οποία προνοεί:

  • Να εξασφαλισθούν οι πρώτες 100 χιλ. (εκατό) ευρώ όπως συνέβηκε και με τις καταθέσεις.
  • Να γίνει συμψηφισμός δανείων και αξιογράφων. Ο συμψηφισμός να  καλύπτει: (α) δάνεια που έχουν οι κάτοχοι των αξιογράφων ή συγγενείς πρώτου βαθμού (β) δάνεια τα οποία έχουν εταιρείες στις οποίες οι κάτοχοι των αξιογράφων είναι οι κύριοι μέτοχοι και (γ) δάνεια των οποίων η αποπληρωμή εξαρτάται αποκλειστικά από τους τόκους και το κεφάλαιο των αξιογράφων.
  • Για κάθε αξιόγραφο από το υπόλοιπο πέραν των 100 χιλ. που θα απομείνει να αφαιρεθεί το ποσό των τόκων που ήδη ο κάτοχος έλαβε μέχρι τον Ιούνιο του 2012.Το υπόλοιπο ποσό να αποδοθεί στους κατόχους ή τους κληρονόμους τους σε χρονική περίοδο 5-10 χρόνων σε ετήσιες ισόποσες δόσεις.

Είναι αναμφίβολο πως εάν η πιο πάνω πρόταση υιοθετείτο ήδη από το 2012 αρκετά μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα είχαν μειωθεί. Ευελπιστούμε ότι με αφορμή και τη συζήτηση για το Ταμείο Αλληλεγγύης, η κυβέρνηση θα υιοθετήσει, έστω και τώρα, την πρότασή μας προς αποκατάσταση των κατόχων αξιογράφων.

Γραφείο Τύπου

Λευκωσία, 18 Ιανουαρίου 2019

Εκποιήσεις Ακινήτων

Μετά από τη σημερινή συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών όπου ο Υπουργός Οικονομικών μας ενημέρωσε για το Σχέδιο Εστία και τα χρονοδιαγράμματα σε σχέση με την υλοποίηση του, ως ΕΔΕΚ έχουμε να διαπιστώσουμε ότι τα ερωτηματικά και οι ανησυχίες που υπήρχαν και οι οποίες μας οδήγησαν στο σταύρωμα του κονδυλίου, δεν έχουν απαντηθεί.

Εξακολουθεί, για παράδειγμα, να παραμένει το ερώτημα τι θα συμβεί με εκείνους τους δανειολήπτες που θα ενταχθούν στο Εστία αλλά με την πάροδο του χρόνου τα εισοδήματά τους θα αποκατασταθούν. Αυτοί θα εξακολουθούν να επωφελούνται από το Εστία;

Την ίδια στιγμή έχουμε να κάνουμε τις εξής παρατηρήσεις:

  1. Εξακολουθούν να παραμένουν εκτός του Σχεδίου Εστία οι συμπολίτες μας οι οποίοι υπήρξαν θύματα της οικονομικής κρίσης και που είτε έχουν μείνει άνεργοι είτε τα εισοδήματά τους έχουν μειωθεί δραστικά ώστε να μην μπορούν να καλύψουν τις δόσεις του δανείου τους.
  2. Γίνεται συνεπώς πλήρως αντιληπτό ότι το Σχέδιο ΕΣΤΙΑ δεν είναι ένα εργαλείο κοινωνικής πολιτικής του κράτους, αλλά  ένα εργαλείο που στην ουσία καλείται ο φορολογούμενος πολίτης να συνεισφέρει μέσω του κρατικού προϋπολογισμού για απομόχλευση των μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών. Ακόμη πιο παράλογο για εμάς, είναι η ευθύνη της καταβολής του 1/3 της δόσης του δανείου να εξακολουθήσει να καταβάλλεται στο Φορέα που θα αγοράσει από τραπεζικά ιδρύματα δάνεια που θα εμπίπτουν στο ΕΣΤΙΑ ακόμη και αν ο ίδιος ο Φορέας δεν θα έχει προχωρήσει σε συνομολόγηση συμφωνίας με το Κράτος.
  3. Αναντίλεκτο γεγονός εξακολουθεί να παραμένει το ότι το Σχέδιο Εστία εκπονήθηκε για λογαριασμό του Συνδέσμου Τραπεζών από τον οίκο Freshfields, τον ίδιο οίκο που ανέλαβε και τη σύνταξη της μελέτης για τον Συνεργατισμό. Συνεπώς οι όποιες διαφοροποιήσεις έγιναν σε αυτό από το αρχικό Σχέδιο όπως αυτό είχε κατατεθεί τον Ιούλιο μέχρι το δεύτερο διαφοροποιημένο του Νοεμβρίου του 2018 κινήθηκαν προς την πλευρά των τραπεζών.

Με βάση αυτά τα δεδομένα που έχουμε ενώπιόν μας ως ΕΔΕΚ δεν μπορούμε να συναινέσουμε στην αποδέσμευση του κονδυλίου για το ΕΣΤΙΑ, η οποία αναμένεται να αποσταλεί από το Υπουργείο τις προσεχείς μέρες.

Γραφείο Τύπου

Λευκωσία, 7 Ιανουαρίου 2019

ΕΔΕΚ ΓΡΟΘΙΑ

Με αφορμή τη συνέντευξη του Προέδρου της Δημοκρατίας και την ολοκλήρωση του 2018, προχωρώντας σε μια ψύχραιμη αξιολόγηση στα θέματα της εσωτερικής διακυβέρνησης διαπιστώνουμε πως παρά τις βελτιώσεις σε ορισμένους τομείς, στην πραγματικότητα αυτές οι βελτιώσεις δεν κατόρθωσαν να διαφοροποιήσουν προς το καλύτερο και να προσθέσουν ένα θετικό πρόσημο στις αρνητικές εξελίξεις που παρουσιάστηκαν.

Σε αυτές τις αρνητικές εξελίξεις καταγράφονται:

  1. Η περαιτέρω υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου της μεσαίας και χαμηλότερης οικονομικής τάξης λόγω της αύξηση ς του κόστους διαβίωσης, των ψηλών ενοικίων, της καθήλωσης των μισθών και των χαμηλών συντάξεων.
  2. Η μεγάλη αύξηση των αστέγων χωρίς να υπάρχει οποιοδήποτε ουσιαστικό σχέδιο πρόληψης του φαινομένου.
  3. Η διαδικασία αναδιάρθρωσης των δανείων παρουσιάζεται προβληματική και σημαντικός αριθμός πολιτών κινδυνεύει να απολέσει την κατοικία του.
  4. Η ανεργία παρά τη μείωση που στατιστικά παρουσιάζει αυτή δεν είναι ουσιαστική λόγω του μεγάλου αριθμού (κυρίως νέων επιστημόνων που εργοδοτούνται στο εξωτερικό τα τελευταία χρόνια).
  5. Η πολυδιαφημισμένη έναρξη της εφαρμογής του ΓεΣΥ στην πράξη αποδεικνύεται προβληματική και δικαιολογημένα δημιουργεί ανησυχίες τόσο στους πολίτες όσο και στο ιατρικό, παραϊατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.
  6. Η μεταρρύθμιση στην τοπική αυτοδιοίκηση παρουσίασε στασιμότητα.
  7. Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση παρά τα θετικά βήματα που έχουν γίνει εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικές δράσεις που θα οδηγήσουν στην ολοκλήρωσή της.
  8. Απουσιάζει η σταθερή προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που μπορούν να συμβάλουν στην μείωση της ρύπανσης και του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας που θα βοηθούσε σημαντικά τους πολίτες και κυρίως τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
  9. Τα προγράμματα στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας δεν τυγχάνουν επαρκής οικονομικής στήριξης με αποτέλεσμα η Κύπρος να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις των χωρών μελών της Ε.Ε.

Όπως και το 2018, έτσι και το 2019, η ΕΔΕΚ με εποικοδομητικές και εφαρμόσιμες προτάσεις αλλά και θετικές παρεμβάσεις θα συνεχίσει με κύριο στόχο την προώθηση της υλοποίησης δράσεων και προτάσεων οι οποίες να προστατεύουν και να αναβαθμίζουν τις ευάλωτες ομάδες το πληθυσμού και να δημιουργούν συνθήκες κοινωνικής συνοχής.

Γραφείο Τύπου

Λευκωσία, 31 Δεκεμβρίου 2018

Με αφορμή και το σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας «Ο Φιλελεύθερος», η ΕΔΕΚ επαναλαμβάνει την ανάγκη εφαρμογής ενός αναπτυξιακού στεγαστικού προγράμματος με κύριο στόχο την προσφορά κατοικίας στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Πιο συγκεκριμένα:

  • Προσφορά κατοικίας χαμηλού κόστους
  • Προσφορά κατοικίας με τη διαδικασία της ενοικιαγοράς
  • Πρόγραμμα προφοράς κατοικίας με χαμηλό ενοίκιο
  • Πρόγραμμα κατασκευής κέντρων προσωρινής φιλοξενίας αστέγων σε κάθε επαρχία.

Τα πιο πάνω ήταν μέρος των προτάσεων που ανέπτυξε στον ΚΟΑΓ κατά την πρόσφατη συνάντηση που είχε ο Πρόεδρος της ΕΔΕΚ, Μαρίνος Σιζόπουλος, με τον Πρόεδρο και λειτουργούς του ΚΟΑΓ.

Όπως η ΕΔΕΚ τόνισε και στη Βουλή, το ποσό των 45 και πλέον εκατομμυρίων από τη μείωση των καυσίμων θα έπρεπε να διατεθεί σε στοχευμένα μέτρα στήριξης των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού μεταξύ των οποίων και η άμεση  στήριξη του στεγαστικού προγράμματος του ΚΟΑΓ.

 

Λευκωσία, 27 Δεκεμβρίου 2018

Κυπριακή Οικονομία

 

Τα ποσοτικά δεδομένα τα οποία προκύπτουν μέσα από το Ευρωβαρόμετρο σε σχέση με την κυπριακή οικονομία (62% του πληθυσμού δηλώνει πως η κυπριακή οικονομία είναι «συνολικά καλή»)  επιβεβαιώνουν πως παρά τη βελτίωση σε ορισμένους μόνο δείκτες της οικονομίας, η οικονομική κατάσταση του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού όχι μόνο δεν έχει βελτιωθεί αλλά αντίθετα έχει επιδεινωθεί.

Ανάμεσα σε άλλα, τα πιο κάτω είναι μερικά από τα δεδομένα τα οποία οδηγούν τους πολίτες σε αυτή τη δυσμενή οικονομική κατάσταση:

  • ενώ αυξήθηκε το κόστος διαβίωσης οι μισθοί, κυρίως τον ιδιωτικό τομέα, παρέμειναν καθηλωμένοι
  • παρατηρείται μεγάλη αύξηση στα ενοίκια γεγονός που δημιουργεί πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση στα νοικοκυριά
  • αυξήθηκε ο αριθμός των αστέγων
  • οι προσφερόμενες υπηρεσίες υγείας από τον δημόσιο τομέα λόγω των τεράστιων προβλημάτων που αντιμετωπίζει έχουν μειωθεί με αποτέλεσμα οι ευπαθείς ομάδες να έχουν αυξημένο κόστος απόκτησης ιατρικής και φαρμακευτικής περίθαλψης.

Από την πλευρά της ΕΔΕΚ συνεχίζουμε να επιμένουμε ότι καθήκον και υποχρέωση της κυβέρνησης είναι οι όποιες εξοικονομήσεις και οι όποιες κοινωνικές παροχές να είναι στοχευμένες και να αφορούν την ενίσχυση του βιοτικού επιπέδου των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.

Γραφείο Τύπου

Λευκωσία, 22 Δεκεμβρίου 2018

ΕΔΕΚ

Είναι παραδεκτό πως παρά τη βελτίωση στους δείκτες της οικονομίας ο κρατικός προϋπολογισμός δεν περιλαμβάνει μέτρα ποιοτικού αναπτυξιακού χαρακτήρα. Η έμφαση δίνεται και πάλι μόνο σε τομείς που επηρεάζονται από ασταθείς και μη προβλέψιμους εξωγενείς παράγοντες (π.χ. κατασκευαστική βιομηχανία, παραδοσιακός τουρισμός) και όχι σε ανάπτυξη νέων τομέων που αξιοποιούν την τεχνολογία, την καινοτομία και το επιστημονικό δυναμικό της χώρας. Για ακόμα μια χρονιά η κυβέρνηση έφερε μπροστά μας έναν προϋπολογισμό στον οποίο οι αναπτυξιακές δαπάνες περιορίζονται στο 5% ενώ απουσιάζει ο ορθολογικός σχεδιασμός ο οποίος να εμπνέει οικονομική ασφάλεια, σταθερή, μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.

Ως σοσιαλιστικό κόμμα αγωνιζόμαστε για την εφαρμογή μίας οικονομικής πολιτικής η οποία να στηρίζεται:

  1. Σε περαιτέρω ενίσχυση των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού ώστε να επιτευχθούν συνθήκες κοινωνικής συνοχής και οικονομικής ανάπτυξης.
  2. Σε αναπτυξιακή πολιτική που να στηρίζεται σε ποιοτικούς πυλώνες ανάπτυξης ώστε να δημιουργηθούν σταδιακά αλλά σταθερά συνθήκες αξιοποίησης και νέων τομέων της οικονομίας που θα προσδώσουν μακροοικονομική σταθερότητα και όχι ευκαιριακή ανάπτυξη.

Θυμίζουμε πως από την πλευρά της ΕΔΕΚ ψηφίστηκαν οι προϋπολογισμοί του Υπουργείου Άμυνας που αφορούν και την αμυντική θωράκιση της χώρας μας, και ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Υγείας.

Γραφείο Τύπου

Λευκωσία, 17 Δεκεμβρίου 2018

 

ΕΔΕΚ ΓΡΟΘΙΑ
  1. Είναι παραδεκτό πως παρά τη βελτίωση στους δείκτες της οικονομίας ο κρατικός προϋπολογισμός δεν περιλαμβάνει μέτρα ποιοτικού αναπτυξιακού χαρακτήρα. Η έμφαση δίνεται και πάλι μόνο σε τομείς που επηρεάζονται από ασταθείς και μη προβλέψιμους εξωγενείς παράγοντες (π.χ. κατασκευαστική βιομηχανία, παραδοσιακός τουρισμός) και όχι σε ανάπτυξη νέων τομέων που αξιοποιούν την τεχνολογία, την καινοτομία και το επιστημονικό δυναμικό της χώρας. Για ακόμα μια χρονιά η κυβέρνηση έφερε μπροστά μας έναν προϋπολογισμό στον οποίο οι αναπτυξιακές δαπάνες περιορίζονται στο 5% ενώ απουσιάζει ο ορθολογικός σχεδιασμός ο οποίος να εμπνέει οικονομική ασφάλεια, σταθερή, μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.

Ως σοσιαλιστικό κόμμα αγωνιζόμαστε για την εφαρμογή μίας οικονομικής πολιτικής η οποία να στηρίζεται:

  1. Σε περαιτέρω ενίσχυση των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού ώστε να επιτευχθούν συνθήκες κοινωνικής συνοχής και οικονομικής ανάπτυξης.
  2. Σε αναπτυξιακή πολιτική που να στηρίζεται σε ποιοτικούς πυλώνες ανάπτυξης ώστε να δημιουργηθούν σταδιακά αλλά σταθερά συνθήκες αξιοποίησης και νέων τομέων της οικονομίας που θα προσδώσουν μακροοικονομική σταθερότητα και όχι ευκαιριακή ανάπτυξη.

Από την πλευρά της ΕΔΕΚ ψηφίστηκαν οι προϋπολογισμοί του Υπουργείου Άμυνας που αφορούν και την αμυντική θωράκιση της χώρας μας, και ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Υγείας.

Γραφείο Τύπου

Λευκωσία, 14 Δεκεμβρίου 2018

ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΕΔΕΚ ΗΛΙΑΣ ΜΥΡΙΑΝΘΟΥΣ

Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Πριν μερικές μέρες με την έντονη κακοκαιρία που έπληξε την πρωτεύουσα είχαμε την ατυχία να δούμε το κτήριο της Βουλής πλημυρίζεί και να δημιουργούνται καταστροφές.

Μέσα από αυτή την κατάσταση  διερωτηθήκαμε  ξανά όλοι μας ,πόσα χρόνια χρειάζονται ακόμα για να προχωρήσουν τελικά οι διαδικασίες για την βελτίωση του υφιστάμενου κτηρίου αλλά και για την ανέγερση ενός νέου σύγχρονου κτηρίου της Βουλής.

Το πιο  εύστοχο όμως ήταν το σχόλιο του εκπρόσωπου τύπου της Βουλής  που  διερωτήθηκε, «αν οι διαδικασίες για την ανέγερση νέας Βουλής ή ακόμα και της βελτίωσης του υφιστάμενου κτηρίου δημιουργούν τέτοια ταλαιπωρία και οργή, δεν θέλω να σκεφτώ τι μπορούν να βιώνουν οι πολίτες που αποτίνονται στο δημόσιο για να εξυπηρετηθούν».

Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα του κράτους μας κυρίες και κύριοι συνάδελφοι  το οποίο χρειάζεται άμεση επίλυση γιατί από αυτό ξεκινούν  τα περισσότερα  προβλήματα τα οποία βιώνει ο πολίτης σε οποιαδήποτε υπηρεσία του δημόσιου και ημι-δημόσιου τομέα .

Όταν χάνονται χιλιάδες ανθρωποώρες σε ατέρμονες συζητήσεις  και μελέτες και δεν καταλήγομε σε αποφάσεις, όταν οι διαδικασίες που απαιτούνται είτε λόγο απηρχαιωμένων νόμων, κανονισμών ή διοικητικών πράξεων, όταν υπάρχει ευθυνοφοβία στην ανάληψη πρωτοβουλίας, όλα αυτά κυρίες και κύριοι συνάδελφοι στοιχίζουν.

Στοιχίζουν και χρόνο και χρήμα αλλά πολλές φορές και ανθρώπινες ζωές. Σκεφτήκαμε καμιά φορά τι ποσά θα μπορούσαμε να εξοικονομήσουμε στον κρατικό προϋπολογισμό και να τα διοχετεύσουμε στην ανάπτυξη και την ευημερία των πολιτών.

Αυτά λοιπόν είναι που βιώνει ο πολίτης και αγανακτεί. Αυτά είναι που βιώνει ο πολίτης και μας παίρνει όλους τηλέφωνο για να βάλει μέσο για να γίνει η δουλειά του , αυτά είναι που βιώνει ο πολίτης και αποστρέφεται τα κόμματα και τους πολιτικούς γιατί επιτρέψαμε διαχρονικά να δημιουργηθούν φέουδα και φεουδάρχες.

Κάθε χρόνο τέτοια εποχή ερχόμαστε εδώ και συζητάμε τους προϋπολογισμούς, κάνουμε όλοι μας ομιλίες υψηλής πολιτικής, πολλές φορές κρίνοντας και επικρίνοντας, κατηγορώντας και επικροτώντας οι μεν τους δε και στο τέλος δεν μπορούμε να αγγίξομε τα καυτά προβλήματα αυτού του τόπου τα οποία θα μπορούσαν να λυθούν μέσα από απλές προτάσεις νόμου παρά να περιμένουμε τις κρατικές υπηρεσίες να ετοιμάσουν νομοσχέδια.

Σίγουρα αυτό σε κάποια ζητήματα το εφαρμόζουμε αλλά υπάρχουν αρκετά άλλα τα οποία δεν τολμούμε να τα αγγίξουμε και είναι αυτά που πραγματικά καίουν τους πολίτες.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ζώντας και ενεργώντας μέσα σε ένα  έντονα μεταλλασσόμενο  περιβάλλον στο οποίο έχουν καταργηθεί πλέον τα όποια εθνικά και οικονομικά σύνορα , οι μεταλλάξεις αυτές αναμφίβολα επηρεάζουν τον τρόπο  ζωής του κάθε πολίτη ,ο οποίος όμως αναγκάζεται και οφείλει   να προσαρμόζετε συνεχώς για να μπορέσει να επιβιώσει .

Αυτή όμως την προσαρμογή του πολίτη στην κάθε νέα τάξη πραγμάτων, οφείλει η Πολιτεία να την βάλει σε πλαίσια, θεσπίζοντας Νόμους και εφαρμόζοντας πολιτικές οι οποίες θα έχουν στόχο από την μία, να αποτρέψουν οποιεσδήποτε κοινωνικοοικονομικές αναταραχές που θα οδηγούν σε υποβάθμιση της ευημερίας του  ,και από την άλλη όμως θα  αναβαθμίζουν την ευημερία και την ασφάλεια του .

Έτσι λοιπόν, μετά από μια παρατεταμένη οικονομική κρίση που περάσαμε, που παρόλο ότι έχει ξεκινήσει να υποχωρεί, εντούτοις οι κοινωνικές της επιπτώσεις θα συνεχίσουν να μας επηρεάζουν για πολύ καιρό ακόμα, οφείλει αυτή οι πολιτεία να δώσει στήριξη τόσο στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες συμπολιτών μας, αλλά από την άλλη οφείλει να σχεδιάσει και να εφαρμόσει μια  αναπτυξιακή πολιτική προσαρμοσμένη πάνω σε ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο.

Αναμφίβολα ο τομέας του Τουρισμού αποτελεί την αιχμή του δόρατος της ανάπτυξης της οικονομίας, αναμφίβολα τα έσοδα από τα διαβατήρια έχουν δώσει σημαντική ανάσα στα δημόσια ταμεία, παρόλα αυτά όμως δεν μπορούμε ως οικονομία να μην δώσουμε έμφαση και στήριξη στους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας  έστω και αν οι συνεισφορά τους στο ΑΕΠ είναι πολύ πιο μικρή.

Δεν μπορεί το αναπτυξιακό μας μοντέλο να παραμένει ακόμα μονοδιάστατο.

Πέρα τούτου το κράτος οφείλει να λάβει μέτρα ώστε, η ανάπτυξη και η οικονομία, ο εργοδότης και ο εργαζόμενος, η εργασία  και  ο μισθός, η σύνταξη και το συνταξιοδοτικό σύστημα, η υγεία και παιδεία και άλλα κοινωνικά αγαθά να λειτουργούν και να προσφέρονται στους πολίτες ισορροπημένα και δίκαια, για να εξασφαλίζουν την καθολική ευημερία των πολιτών.

Δυστυχώς όμως σήμερα αυτά δεν λειτουργούν αρμονικά με αποτέλεσμα να βλέπουμε και σε εθνικό αλλά και παγκόσμιο επίπεδο, έντονες ανισότητες οι οποίες είναι αυτές που οδηγούν τους πολίτες σε εξάρσεις εξτρεμισμού και σε άνοδο των λαϊκιστών και φασιστικών κινημάτων.

Τα ίδια αίτια ακριβώς που δημιουργούν το πρόβλημα αυτό που συμβαίνει σήμερα με την άνοδο των φασιστικών κινημάτων είναι τα ίδια που δημιούργησαν την άνοδο των φασιστικών και ναζιστικών κινημάτων την περίοδο του μεσοπολέμου και ακριβώς  μετά το μεγάλο κραχ του 1929 και την οικονομική ύφεση που ακολούθησε, όπου εκατομμύρια ανθρώπων βρέθηκαν στην ανεργία και στην οικονομική εξαθλίωση μέσα από λανθασμένες πολιτικές.

Έτσι λοιπόν οφείλουμε  να παραδειγματιστούμε από τα λάθη του παρελθόντος  και να δώσουμε στον πολίτη το μήνυμα ότι έχουμε και κράτος δικαίου και κράτος πρόνοιας .

Δεν μπορεί λοιπόν να μας λένε οι κυβερνώντες ότι οι αριθμοί ευημερούν αλλά οι πλειοψηφία των πολιτών να μην το αντιλαμβάνεται.

Τώρα  λοιπόν που η ατμομηχανή  της ανάπτυξης παίρνει σιγά σιγά μπροστά, είναι  επιβεβλημένη ανάγκη να συζητήσουμε και να ρυθμίσουμε όσο το δυνατό καλύτερα τα διάφορα κοινωνικοοικονομικά θέματα που υπάρχουν.

Πρέπει οι κυβέρνηση μέσα από τους προϋπολογισμούς να διασφαλίσει επιτέλους την ευημερία του λαού μας και να ρυθμίσει ζητήματα που αφορούν:

1. Την ελάχιστη και την ανώτατη  σύνταξη που μπορεί να απολαμβάνει κάποιος συνταξιούχος από τα δημόσια ταμεία.

2. Το ωράριο εργασίας , τις συνθήκες εργασίας , τον κατώτατο μισθό  και τις  μέρες ανάπαυσης του εργαζόμενου .

3. Το φορολογικό σύστημα και την δίκαιη ανακατανομή του εθνικού εισοδήματος μέσα από την παραχώρηση του κοινωνικού μερίσματος.

4.  Την αναβάθμιση της Ποιότητας του προσφερόμενου  κοινωνικού αγαθού της Υγείας και της Παιδείας.

5. Την Αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος με έργα όχι μόνο με διακηρύξεις όταν  από το 1995 ο δείκτης αναπλήρωσης του πληθυσμού έχει πέσει κάτω από το 2,1% που είναι το όριο και σήμερα βρίσκεται στο 1,3% και εμείς ακόμα ψαχνόμαστε πως θα αντιμετωπίσουμε την υπογεννητικότητα.

6. Την Αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος καθώς και την διάσωση της πρώτης κατοικίας από εκποιήσεις.

7. Την Πραγματική λειτουργία του ελεύθερου ανταγωνισμού στην αγορά και η πάταξη κάθε μορφής χειραγώγηση της αγοράς .

8. Τον περιορισμό της δεσπόζουσα θέσης κάποιων εταιρειών και κυρίως των τραπεζών

9. Την μεταρρύθμιση της δημόσια υπηρεσία αλλά και της τοπική αυτοδιοίκηση.

10.  Την Στήριξη τον μικρομεσαίων επιχειρήσεων με σημαντικά προγράμματα επιδοτήσεων με κύριο  στόχο την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας  κυρίως για τους νέους  μας.

Δεν αρκεί λοιπόν να πανηγυρίζουμε ότι βελτιώθηκαν οι  μακροοικονομικοί δείκτες της οικονομίας, χωρίς να βλέπουμε και  τους μικροοικονομικούς δείκτες πως βελτιώνονται.

Δεν μπορεί να ψηφίζονται νόμοι για να προστατεύεται το διατραπεζικό  σύστημα και οι τράπεζες χωρίς να υπάρχουν μέτρα προστασίας του πολίτης για να μην είναι έρμαιο σε αυτές.

Η κυβέρνηση με τα άλλα νομοσχέδια που έφερε για τις εκποιήσεις  προστάτευσε τις τράπεζες, δεν έφερε όμως νομοσχέδια που να προστατεύει τον δανειολήπτη  και τον εγγυητή από τις αυθαιρεσίες των τραπεζών.

Ακόμα και το πολυδιαφημιζόμενο σχέδιο ΕΣΤΙΑ πρωτίστως  εξυπηρετεί  τις τράπεζες, δεν υπάρχει όμως πρόνοια ότι πριν την αναδιάρθρωση του δανείου που θα ενταχθεί στο ΕΣΤΙΑ, θα πρέπει η τράπεζα να αφαιρεί όλες της αυθαίρετες υπερχρεώσεις.

Πέραν τούτου το σχέδιο αφήνει ελεύθερο το ανώτατο ύψος του επιτοκίου μετά τα 7 χρόνια που σε συνδυασμό με το Euribor υπάρχει κίνδυνος να προκύψουν πάλι, όπως στο παρελθόν πολύ ψηλά επιτόκια με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί αδυναμία σε κάποιους να συνεχίσουν να είναι συνεπείς με τις δανειακές τους υποχρεώσεις.

Γιατί η τράπεζες έχουν το δικαίωμα να εκποιούν περιουσίες χωρίς προηγούμενος  να έχει δικαίωμα ο δανειολήπτης να διεκδικεί  την αφαίρεση κάθε  παράνομης χρέωσης πριν την εκποίηση;

Κύριε Πρόεδρε κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Οι στρεβλώσεις που υπάρχουν στην οικονομία μας είναι πάρα πολλές.

Η διαφθορά σήμερα αποτελεί την μεγαλύτερη στρέβλωση και το μεγαλύτερο καρκίνωμα στο σώμα της κυπριακής κοινωνίας και δεν φτάνουν μόνο οι διαπιστώσεις για αυτό αλλά πρέπει να προχωρήσουμε και σε πράξεις, θεσπίζοντας τέτοιες ποινές όπου ο καταχραστή του δημόσιου πλούτου να κατηγορείται για εθνική προδοσία.

Πέρα τούτου οι κυβερνώντες επανειλημμένος επικαλούνται την ελεύθερη αγορά και τον ελεύθερο ανταγωνισμό  δεν μας λένε όμως πως αντιλαμβάνονται να λειτουργεί αυτό στην Κύπρο  όταν το μέγεθος της οικονομίας δεν επιτρέπει την βιωσιμότητα ικανού αριθμού επιχειρήσεων που να μπορούν να λειτουργούν ανταγωνιστικά και όχι ολιγοπωλιακά.

Δεν μας εξηγούν γιατί είναι καλύτερα να ξεπουλούμε δημόσιους οργανισμούς για να προχωρούμε από το  κρατικό μονοπώλιο στο ιδιωτικό μονοπώλιο .

Επιτέλους το παραμύθι ότι αυτό επιβάλλουν οι Βρυξέλλες πρέπει να σταματήσει.

Κάποιοι πρέπει να το μεταφέρουν στις Βρυξέλλες και να εξηγήσουν ότι  οι κλίμακες οικονομίας στην Κύπρο είναι περιορισμένες για κάποιες υπηρεσίες και αγαθά και ως εκ τούτου κάποια κρατικά μονοπώλια μπορούν να παραμείνουν φτάνει να διασφαλίζεται το καλός νοούμενο συμφέρον του πολίτη.

Κλείνω την ομιλία μου κύριε πρόεδρε με κάποιες αναφορές για τα  προβλήματα της επαρχίας Πάφου.

Ένα μεγάλο πρόβλημα της επαρχίας Πάφου σήμερα, είναι η απομόνωση από την υπόλοιπη Κύπρο που αντιμετωπίζει η περιοχή της Πόλης  Χρυσοχούς λόγω του οδικού δικτύου το οποίο την κρατά αναπτυξιακά  καθηλωμένη .

Είναι θετικό και το χαιρετήσαμε πέρσι στους προϋπολογισμούς ότι πάρθηκε η πολιτική απόφαση για έναρξη εργασιών για την κατασκευή ενός μέρους του νέου  δρόμου Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς.

Παρόλα αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι θα είμαστε ικανοποιημένοι με την κατασκευή του δρόμου όταν αυτός ολοκληρωθεί σε όλο  το μήκος των 30 χιλιομέτρων και με τέσσερεις λωρίδες κυκλοφορίας όπως είναι και η καθολική απαίτηση της επαρχίας και όχι μόνο μέχρι το μέσο της διαδρομής με δύο μόνο λωρίδες όπως σχεδιάζεται να εκτελεστεί σήμερα.

Αν πραγματικά η κυβέρνηση και ο πρόεδρος Αναστασιάδης  θέλουν να τηρήσουν τις προεκλογικές δεσμεύσεις πρέπει να δώσουν οδηγίες ώστε το έργο να ξεκινήσει να σχεδιάζεται και να είναι έτοιμο να προχωρήσει και στην δεύτερη φάση μόλις ολοκληρωθεί η πρώτη.

Διαφορετικά ο δρόμος αν μείνει μόνο  στην πρώτη φάση δεν εξυπηρετεί κανένα Παφίτη.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι ζώ από πρώτό χέρι τα προβλήματα της περιφέρειας γιατί διαμένω στην περιοχή της Πόλης Χρυσοχούς. Χρειάζομαι τουλάχιστο 50 λεπτά με το αυτοκίνητο να πάω στην Πάφο και χρειάζομαι ακόμα μία ώρα και 45 λεπτά να έρθω στην Λευκωσία.

Αυτό που ζητούμε από αυτή την πολιτεία είναι να αντιμετωπίσει τους κατοίκους που ζουν στην Πόλη Χρυσοχούς και αυτούς που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές, με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζονται αυτοί που κατοικούν στα αστικά κέντρα.

Όπως είπα και πέρσι ζητούμε από την πολιτεία και την κάθε κυβέρνηση, να αντιμετωπίζει την περιφέρεια όχι μετρώντας τους ψηφοφόρους της, αλλά μετρώντας τους ανθρώπους της και χαράσσοντας πολιτικές που θα δημιουργήσουν ανάπτυξη και θα τους κρατήσουν εκεί.

Δεν μπορεί αυτό το κράτος να μην αντιλαμβάνεται ότι το Νοσοκομείο της Πόλης Χρυσοχούς, του Κάτω Πύργου Τυλληρίας, της Κυπερούντας καθώς και άλλων περιφερειακών ιατρικών κέντρων, θα πρέπει να τύχουν διαφορετικής μεταχείρισης και λειτουργίας από τα υπόλοιπα γιατί με αυτό τον τρόπο θα κρατηθεί ο κόσμος στην περιφέρεια.

Δεν μπορεί το υπουργείο Υγείας  και η κυβέρνηση να βάζουν στην ίδια ζυγαριά τις αποδόσεις των περιφερειακών Νοσοκομείων με αυτά των αστικών περιοχών.

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο θα πρέπει να στηριχθούν και τα δημόσια εκπαιδευτήρια της περιφέρειας και να δοθούν αξιόλογα κίνητρα στους εκπαιδευτικούς που καλούνται να διδάξουν εκεί.

Δυστυχώς αυτό που συμβαίνει μέχρι σήμερα είναι εκπαιδευτικοί που διορίζονται στα περιφερειακά εκπαιδευτήρια, να φέρνουν ενστάσεις και δικαιολογίες για να μην τοποθετούνται σε αυτά, γιατί είναι ταλαιπωρία για αυτούς,  με αποτέλεσμα η σωστή στελέχωση τον σχολείων να ολοκληρώνεται λίγο πριν τα Χριστούγεννα.

Πέρα τούτου οι ευκαιρίες που απολαμβάνει ένας μαθητής σε περιφερειακό σχολείο, που θέλει να επιλέξει συγκεκριμένη κατεύθυνση  στο λύκειο ή στην τεχνική είναι περιορισμένη.

Παράλληλα όμως κυρίες και κύριοι συνάδελφοι για να μπορέσουν να κρατηθούν οικογένειες στην περιφέρεια, πέραν των πολιτικών αποφάσεων για την αναβάθμιση της ποιότητας των προσφερόμενων δημόσιων αγαθών πρέπει να υπάρχουν και πολιτικές που να βοηθούν στην οικονομική τους ευημερία.

Όταν για παράδειγμα παίρνουμε αποφάσεις για την μεμονωμένη κατοικία πρέπει το κράτος να είναι έτοιμο κατά τους χωρκάτες, να βάλει χέρι πούγκα του όπως πρέπει να κάνει και για αυτούς που θα αδικηθούν από την εφαρμογή του σχεδίου του ΑΚΑΜΑ, γιατί σίγουρα θα υπάρχουν αδικημένοι.

Δεν μπορεί από την μία στιγμή στην άλλη το κράτος  να μηδενίζει τις αξίες των περιουσιών και να μπλοκάρει την ανάπτυξη και να θέλει αυτός ο κόσμος να δήξει κατανόηση σε αυτές τις πολιτικές.

Εδώ γνωρίζουμε ότι σε άλλες χώρες αναπτύσσουν νέες μορφές προϊόντων  μέσα στα πλαίσια του αγροτουρισμού και εμείς με μία πολιτική απόφαση εγκλωβίζουμε την ανάπτυξη στην περιφέρεια.

Σίγουρα θα πρέπει να μπουν όροι και προϋποθέσεις, για την κάθε ανάπτυξη και τί ανάπτυξη πρέπει να γίνει, όχι όμως με μία μονοκοντυλιά να ισοπεδώνονται τα πάντα.

Αναμφίβολα χαιρετίζουμε την πολιτική βούληση για επίλυση του προβλήματος του ΑΚΑΜΑ που  διαιωνίζεται  εδώ και 30 σχεδόν χρονιά παρόλα αυτά όμως αυτό το σχέδιο θα πρέπει να αντιμετωπίσει τους κατοίκους της περιοχής με την ίδια ευαισθησία με αυτούς των κατοίκων των ορεινών περιοχών και της περιοχής Τροόδου όπως έχει διακηρύξει πρόσφατα ο Πρόεδρος.

Υπάρχουν πολλά που μπορούν να λεχθούν για συγκεκριμένα προβλήματα της επαρχίας.

Προβλήματα που αφορούν το οδικό δίκτυο, προβλήματα που αφορούν το Νοσοκομείο Πάφου και το νοσοκομείο Πόλης Χρυσοχούς, προβλήματα που αφορούν τα εκπαιδευτήρια της επαρχίας.

Αιτήματα που αφορούν την δημιουργία σχολών τριτοβάθμιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Όλα αυτά είναι προβλήματα που απαιτούν λύσεις και κατά καιρούς μέσα από ερωτήσεις, σε αρκετά παίρνουμε απαντήσεις και  μερικές φορές όχι.

Όπως όμως είπα και στην εισαγωγή μου κύριε πρόεδρε, για όλα χρειάζεται  συντονισμός, αλλαγή νοοτροπίας  για την επιτάχυνση των διαδικασιών, ώστε τα έργα να γίνονται στην ώρα τους και τα κονδύλια να απορροφούνται κανονικά  μέσα στο συγκεκριμένο οικονομικό έτος για το οποίο ψηφίζονται και όχι να βλέπομε τους προϋπολογισμούς και ιδίως τους αναπτυξιακούς να υλοποιούνται στο 70%  και μετά να υπερηφανευόμαστε ότι κάναμε πλεονάσματα.

Κύριε Πρόεδρε, κύριοι συνάδελφοι,

Σίγουρα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ως κράτος είναι πάρα πολλά και τα προβλήματα αυτά συναρτώνται άμεσα ή έμμεσα και με τα οικονομικά μας μεγέθη.

Παρόλα αυτά όμως οφείλουμε μέσα από συνετές πολιτικές να διασφαλίσομε την μεγαλύτερη δυνατή ευημερία του λαού μας, αξιοποιώντας δίκαια και ορθά  και το τελευταίο ευρώ που μπαίνει στα δημόσια ταμεία.

Με αυτά εύχομαι σε όλους σας καλά Χριστούγεννα.

Καλή χρονιά και καλή λευτεριά.

Κοινοβουλευτική Ομάδα ΕΔΕΚ

Πάγια θέση της ΕΔΕΚ είναι τα μέτρα κοινωνικής πολιτικής να είναι στοχευμένα και να ενισχύουν τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού με απώτερο στόχο το χάσμα που υπάρχει μεταξύ των υψηλών και χαμηλών εισοδημάτων να σμικρύνεται για να δημιουργηθούν συνθήκες κοινωνικής συνοχής.

Είναι αντιληπτή η χρησιμότητα της μείωσης του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα. Μέσα όμως από αυτό το γενικό μετρό είναι προφανές ότι έναν μεγάλο μέρος του ποσού των πενήντα εκατομμυρίων (πιθανόν και το μεγαλύτερο) θα απορροφηθεί από πολίτες υψηλών εισοδημάτων που δεν έχουν ανάγκη αυτής της κοινωνικής / οικονομικής παροχής.

Για ένα σοσιαλιστικό κόμμα όπως η ΕΔΕΚ είναι απαραίτητο αυτό το ποσό να διατίθετο εξολοκλήρου σε σειρά στοχευμένων κοινωνικών μέτρων για την ενίσχυση των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.

Η δική μας πρόταση είναι μέσα από έναν κοινωνικό διάλογο μεταξύ του συνόλου των πολιτικών δυνάμεων να αποφασιστούν εκείνα τα στοχευμένα μέτρα τα οποία να βοηθούν το σύνολο αυτών που τα έχουν ανάγκη. Ως τέτοια μέτρα θα μπορούσαν να είναι:

▪️ Μείωση πετρελαίου θέρμανσης στους μόνιμους κατοίκους των ορεινών περιοχών
▪️Κλιμακωτή αύξηση των χαμηλών συντάξεων έως τα χίλια ευρώ
▪️Επέκταση του χρόνου πληρωμής του ανεργιακού επιδόματος
▪️Ενίσχυση της στεγαστικής πολιτικής για τις ευάλωτες ομάδες και τους αστέγους
▪️Ανέγερση κατοικιών για στέγαση οικογενειών με χαμηλό εισόδημα έναντι συμβολικού ενοικίου
▪️Κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων για την παραχώρηση δωρεάν ηλεκτρικού ρεύματος στους μόνιμους κατοίκους των ορεινών και ημιορεινών περιοχών
▪️Εφαρμογή κοινωνικής πολιτικής για τον καθορισμό των τελών αποχέτευσης, της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος, της κατανάλωσης νερού και άλλων φόρων.

 

Λευκωσία, 14 Δεκεμβρίου 2018

Ο Πρόεδρος της ΕΔΕΚ Μαρίνος Σιζόπουλος

ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2019

ΛΕΥΚΩΣΙΑ 12 ΔΕΚ. 2018

Η έναρξη μιας νέας 5ετους θητείας της κυβέρνησης είναι ευκαιρία εάν και εφόσον το επιθυμεί να εγκαινιάσει μια νέα οικονομική και κοινωνική πολιτική, μακριά από τις ιδεοληψίες που επικράτησαν την προηγούμενη 5ετία, επίκεντρο της οποίας να είναι οι πραγματικές ανάγκες των πολιτών, κυρίως αυτών που έχουν υποστεί τις μεγαλύτερες συνέπειες από την κρίση του 2012-13.

Αναμφίβολα οι δείκτες της κυπριακής οικονομίας έχουν παρουσιάσει βελτίωση. Επιβεβαίωση είναι και η αναβάθμιση της οικονομίας από διεθνείς οίκους αξιολόγησης όπου πλέον την κατατάσσουν σε επενδυτική βαθμίδα. Όμως την ίδια στιγμή είναι σημαντικό να διαπιστωθεί:

  • εάν η βελτίωση είναι ουσιαστική ή επίπλαστη
  • εάν αποτυπώνεται με επιστημονικό τρόπο η κατάσταση της πραγματικής οικονομίας, και
  • εάν η βελτίωση των αριθμών αντανακλά και σε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του λαού, κυρίως των μικρομεσαίων εισοδημάτων.

Η οικονομία έχει αξία όταν αυτή συνδέεται με τους ανθρώπους, κυρίως με το βιοτικό-τους επίπεδο και την προστασία-τους από κινδύνους οικονομικής φύσης που ελλοχεύουν. Την προστασία αυτή την έχουν ανάγκη σε μεγαλύτερο βαθμό όσοι προέρχονται από τα ευάλωτα οικονομικά στρώματα της κοινωνίας και έχουν πληγεί περισσότερο από την οικονομική κρίση που έπληξε την πατρίδα-μας.

Δεν υπάρχει καμία αμφισβήτηση για τη μερική ανάκαμψη της οικονομίας η οποία αποτυπώνεται στη βελτίωση ορισμένων δεικτών, όχι όμως όλων ώστε να δημιουργείται κλίμα σιγουριάς και ασφάλειας. Πολύ δε περισσότερο δεν δικαιολογείται ο ενθουσιασμός που παρατηρείται. Η πραγματική βελτίωση της οικονομίας πρέπει να είναι όχι μόνο ποσοτική αλλά και ποιοτική, να προσδιορίζεται σε σταθερό και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Η προσέγγισή-της να αφορά το σύνολο των αριθμών που καθορίζουν τους δείκτες της οικονομίας και όχι επιλεκτικά μόνο σε αυτούς που «εξυπηρετούν ή και βολεύουν».

Η όποια βελτίωση της οικονομίας δεν θα πρέπει να μας οδηγηθεί σε εφησυχασμό. Αντίθετα η διαπίστωση των λαθών που έγιναν στο παρελθόν είναι επιβεβλημένη, πρέπει να μας συνετίσουν και να μας βοηθήσουν να αποφύγουμε την επανάληψη των ίδιων ή παρόμοιων στο μέλλον.

H τελευταία 10ετία ήταν οικονομικά ίσως η χειρότερη από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η οικονομική κρίση δεν καταγραφόταν  μόνο στους δείκτες και τα στατιστικά στοιχεία. Είχε άμεση αντανάκλαση και εξακολουθεί να έχει  στο βιοτικό επίπεδο των πολιτών, ειδικά των μικρομεσαίων στρωμάτων.

Χωρίς να μετατρεπόμαστε σε αιχμάλωτους των αριθμών είναι σημαντικό να παραθέσουμε ορισμένα στοιχεία.

Το Δεκ. του 2007:

  • Το ΑΕΠ ήταν 16 δις ευρώ
  • Το Δημόσιο χρέος 44.7% του ΑΕΠ ή 7,5 δις
  • Η ανεργία 3.5% του ενεργά εργατικού δυναμικού, και
  • Το κατά κεφαλή εισόδημα ήταν περίπου 24 χιλ ευρώ
  • Το Δεκ. του 2018 το ΑΕΠ είναι 20.7 δις
  • Το Δημόσιο χρέος 104.2 % του ΑΕΠ ή 21.6 δις
  • Η ανεργία 7.5% του ενεργά εργατικού δυναμικού, χωρίς σε αυτό να υπολογίζονται οι εργαζόμενοι στο εξωτερικό, όσοι αφυπηρέτησαν πρόωρα από τον τραπεζικό τομέα, οι υποαπασχολούμενοι  ή οι λήπτες Ε.Ε.Ε.
  • Το κατά κεφαλή εισόδημα είναι περίπου στις 21 χιλ. ευρώ.

Είναι επίσης σημαντικό να καταγραφεί ότι ποσοστό περίπου 25% του πληθυσμού ζει κάτω ή κοντά στο όριο της φτώχειας. Ο αριθμός τόσο των αστέγων, των ληπτών δημοσίου βοηθήματος αλλά και αυτών που δεν έχουν ιδιόκτητη στέγη αυξάνεται σταθερά με γεωμετρική πρόοδο. Η μεγάλη αύξηση του κόστους διαβίωσης, η απουσία κρατικής αρωγής σε βασικούς τομείς της καθημερινότητας, η μείωση των μισθών των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, η εργασιακή απορρύθμιση σε αρκετούς τομείς της οικονομίας,  η μεγάλη αύξηση των ενοικίων, καθώς και κάποιων βασικών φορολογιών μειώνει ακόμα περισσότερο το οικογενειακό εισόδημα. Η συνέχιση αυτής της πορείας χωρίς την άμεση λήψη αποτελεσματικών μέτρων διόρθωσης θα οδηγήσει αναμφίβολα σε περαιτέρω αποδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής.

Η χάραξη όμως μιας νέας οικονομικής πολιτικής προϋποθέτει

  • προσεκτική ανάλυση των λόγων αλλά και των αιτίων που οδήγησαν στην οικονομική κρίση του 2013 με στόχο την αποφυγή διάπραξης των ίδιων ή παρόμοιων λαθών
  • δημιουργία συνθηκών επενδυτικής αξιοπιστίας
  • δημιουργία νέων τομέων οικονομικής ανάπτυξης ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τους παραδοσιακούς τομείς (τουρισμός διακοπών, κατασκευαστικός, υπηρεσίες, πώληση διαβατηρίων) οι οποίοι είναι ευαίσθητοι σε εξωγενείς παράγοντες, και να αξιοποιηθεί το ψηλό επίπεδο επιστημονικού δυναμικού που διαθέτει η πατρίδας-μας
  • ουσιαστική οικονομική και τεχνοκρατική στήριξη του α΄γενούς και β΄γενούς τομέα της οικονομίας για απόκτηση μερικής αυτάρκειας σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα
  • Καταπολέμηση της γραφειοκρατίας της Δημόσιας Υπηρεσίας και αύξηση της παραγωγικότητας-της που σήμερα δυστυχώς βρίσκεται στο 75% του μ.ο. των χωρών της ευρωζώνης
  • Αξιοποίηση αλλά όχι εξάρτηση από ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα
  • Προώθηση αναπτυξιακών έργων ανταποδοτικού χαρακτήρα, τα έσοδα που θα προκύπτουν να χρηματοδοτούν άλλους παραγωγικούς τομείς της οικονομίας.

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2019

Ο έντιμος υπουργός Οικονομικών κατά την ομιλία-του στη Βουλή την 7η Δεκεμβρίου προχώρησε σε δύο σημαντικές παραδοχές

  • Η πρώτη ότι η ουσιαστική συνδρομή για την ανάκαμψη της οικονομίας οφείλεται στους πολίτες, τους εργαζόμενους, τις επιχειρήσεις, τις παραγωγικές δυνάμεις, και
  • Η δεύτερη  υπέδειξε την ανάγκη διασφάλισης ότι το αναπτυξιακό μέρισμα  πρέπει να κατανεμηθεί όσο πιο δίκαια γίνεται.

Συμφωνούμε απόλυτα με τις παραπάνω διαπιστώσεις. Όμως αυτές θα έχουν πραγματική αξία  όταν η πρακτική-μας μετακινηθεί από τη σφαίρα των διαπιστώσεων  στη σφαίρα του σχεδιασμού και της υλοποίησης. Η οικονομία έχει αξία όταν αυτή συνδέεται με τους ανθρώπους και κύρια με το βιοτικό-τους επίπεδο και την προστασία-τους από κινδύνους οικονομικής φύσης που ελλοχεύουν. Αυτή την προστασία έχουν ανάγκη σε μεγαλύτερο βαθμό όσοι προέρχονται από τα ευάλωτα οικονομικά στρώματα της κοινωνίας και έχουν υποστεί τις συνέπειες από την οικονομική κρίση που έπληξε την πατρίδα-μας.

Δεν υπάρχει καμία αμφισβήτηση για τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης η οποία αποτυπώνεται στη βελτίωση ορισμένων δεικτών της οικονομίας, όχι όμως όλων ώστε να δημιουργείται κλίμα σιγουριάς και ασφάλειας και να δικαιολογείται η ευφορία που καλλιεργεί το κυβερνητικό στρατόπεδο.

Η πραγματική βελτίωση της οικονομίας σε σταθερό και μακροπρόθεσμο ορίζοντα επιβάλλει η προσέγγιση της πραγματικότητας να αφορά και την ποιοτική αναβάθμιση και όχι μόνο την ποσοτική, αλλά και το σύνολο των αριθμών που καθορίζουν τους δείκτες της οικονομίας και όχι επιλεκτικά μόνο σε αυτούς που «εξυπηρετούν ή και βολεύουν»

Αναπτυξιακός ή διαχειριστικός ο Προϋπολογισμός του 2019;

Το πρώτο και βασικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί κατά την εξέταση ενός προϋπολογισμού είναι εάν  αυτός είναι αναπτυξιακός ή διαχειριστικός.

Οι αναπτυξιακές δαπάνες καλύπτουν μόλις το 8.9 % σε σύγκριση με 11.25% του προϋπολογισμού του 2018. Με δεδομένο ότι τα τελευταία 3 χρόνια η υλοποίηση του αναπτυξιακού προϋπολογισμού κυμάνθηκε περίπου στο 48%  (60% το 2018, 41% το 2017 και 43% το 2016) γίνεται αντιληπτό ότι με πραγματικό ποσοστό λιγότερο του 5% του συνολικού προϋπολογισμού δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως αναπτυξιακός. Πολύ δε περισσότερο όταν για μία ακόμα χρονιά στον κατάλογο των αναπτυξιακών έργων απουσιάζουν τα έργα ανταποδοτικού χαρακτήρα, ώστε το κράτος στο μέλλον να εξασφαλίζει εισοδήματα με τα οποία να μπορεί να χρηματοδοτεί νέα έργα.

Ο προϋπολογισμός για ακόμα μία χρονιά είναι κατά βάση διαχειριστικός και όχι αναπτυξιακός.

Πλεονασματικός ή ελλειμματικός ο προϋπολογισμός;

Ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε στην ομιλία-του ότι ο προϋπολογισμός του 2019 θα είναι πλεονασματικός κατά 650 εκ. περίπου ή 3.1%. Αναμφίβολα ένας πλεονασματικός προϋπολογισμός είναι θετικό στοιχείο. Η διαπίστωση όμως αυτή είναι παρακινδυνευμένη. Δεν μπορείς να γνωρίζεις με ακρίβεια τα έσοδα αλλά ούτε και τις απρόβλεπτες δαπάνες. Η πρόβλεψη αυτή υπήρξε και για τα 2 τελευταία χρόνια το 2017 και το 2018. Η κατάθεση όμως συμπληρωματικών προϋπολογισμών ύψους 261 και 295 εκ. αντίστοιχα ουσιαστικά εξανέμισε το προϋπολογιζόμενο πλεόνασμα. Ο προϋπολογισμός εν πάση περιπτώσει θα είναι ισοσκελισμένος

Δημοσιονομική κατάσταση

Η απουσία ποιοτικών μέτρων που θα προσδώσουν στην κυπριακή οικονομία μακροοικονομική σταθερότητα είναι εμφανής. Ο προϋπολογισμός του 2019 ουσιαστικά διαπνέεται από την ίδια φιλοσοφία των προϋπολογισμών των τελευταίων χρόνων. Αποσκοπεί στην επίτευξη ποσοτικών στόχων μέσα από την παραπέρα διαχείριση των πάγιων τομέων της οικονομίας (τουριστικός, κατασκευαστικός, υπηρεσίες). Τομείς οι οποίοι είναι ιδιαίτερα εύθραυστοι, επηρεάζονται από εξωγενείς και άρα μη ελεγχόμενους παράγοντες. Η βελτίωση που παρατηρείται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι αισιόδοξο μήνυμα. Το ίδιο όμως δεν μπορούμε να ισχυριστούμε

Για τον τουριστικό, για 5ετίες τώρα ακούμε για αναβάθμιση και επέκταση σε νέους ποιοτικούς τομείς, όπως ο ιατρικός, ο συνεδριακός, ο αθλητικός. Όμως υλοποίηση δεν βλέπουμε

Για τον ιατρικό, όχι μόνο δεν διαπιστώνουμε άφιξη ασθενών από το εξωτερικό για θεραπεία, αλλά αντίθετα αυξάνει η αποστολή ασθενών στο εξωτερικό λόγω αδυναμίας ιατρικής αντιμετώπισης.

Για το συνεδριακό αναζητούμε πόσα διεθνή συνέδρια πραγματοποιούνται τον χρόνο στην πατρίδα-μας, παρά τις εξαιρετικές κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν και όμως δεν τα διαπιστώνουμε

Στον κατασκευαστικό τομέα επαναλαμβάνεται το φαινόμενο της υπερθέρμανσης όπως και στο παρελθόν. Τη στιγμή που δίνονται παρεκκλίσεις σε επιχειρηματίες για ανάπτυξη ψηλών κτιρίων στις πόλεις οι κάτοικοι της υπαίθρου στερούνται του δικαιώματος  για στεγαστική ανάπτυξη της περιουσίας-τους. Δεν διαφωνούμε  με την ανέγερση ψηλών κτιρίων. Διαφωνούμε με την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη. Η ανάπτυξη θα έπρεπε να είναι οριοθετημένη σε συγκεκριμένες περιοχές, να μην επηρεάζει αρνητικά το περιβάλλον και τους παρακείμενους κατοίκους και να διασφαλίζεται η δυνατότητα αποτελεσματικής αντιμετώπισης έκτακτης κατάστασης (φωτιά, σεισμός, εγκληματική ενέργεια)  που ενδεχόμενα να προκύψει.

Συνετή στεγαστική πολιτική πρέπει να ακολουθήσει και κράτος για τις δικές-του ανάγκες. Ξοδεύει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ κάθε  χρόνο για να στεγάσει υπουργεία και κρατικές υπηρεσίες σε ακατάλληλα υποστατικά, αλλά παρά τις συνεχόμενες προτάσεις-μας δεν προχωρεί στην εκπόνηση σχεδίου για αξιοποίηση κρατικής γης και ανέγερση νέων σύγχρονων, λειτουργικών και μειωμένης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης κτιρίωνΑκόμα και ο τομέας της παρχοχής υπηρεσιών λόγω της κρατικής γραφειοκρατίας παρουσιάζει αποδόσεις μικρότερες των δυνατοτήτων-του

Φορολογική πολιτική

Η κυβέρνηση επικαλείται ότι δημιούργησε τα περιθώρια και κατέστησε εφικτές τις πολύ σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις που έχει προωθήσει Παρά τη βελτίωση της οικονομίας μέχρι στιγμής δεν υπήρξαν ουσιαστικές φορολογικές ελαφρύνεις για ανακούφιση από την οικονομική κρίση των μισθωτών, των χαμηλοσυνταξιούχων και των μικροεπαγγελματιών. Οι όποιες ελαφρύνσεις στην ουσία εξανεμίσθηκαν από την αύξηση της τιμής των καυσίμων, των ενοικίων, των τελών αποχέτευσης, του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας  που καταβάλλεται στις Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης λόγω αναπροσαρμογής της αξίας των ακινήτων σε τιμές 2013 και παράλειψης μείωσης των συντελεστών. Υπάρχουν πολίτες οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν 20 φορές περισσότερα τέλη σε σχέση με το 2016 κ.ά. γιατί έτυχε να είναι ιδιοκτήτες ενός ακινήτου σε προνομιακή αστική περιοχή.

Αντίθετα η επιβολή ΦΠΑ στα ενοίκια και στα οικόπεδα θα επιδεινώσει ακόμα περισσότερο την κατάσταση σε βάρος των οικονομικά χαμηλότερων στρωμάτων. Το μέτρο της επιστροφής του 14% για πρώτη κατοικία μόλις τώτα οδεύει προς έγκριση . Σε αυτές φυσικά δεν περιλαμβάνεται και η πρόσθετη φορολογία που θα επιβληθεί από το Μάρτιο του 2019 για την εισαγωγή του ΓεΣΥ.

Η κυβέρνηση καλείται να δώσει λύση για την έκτακτη εισφορά για την άμυνα. Το συγκεκριμένο ποσό το οποίο για το 2019 προβλέπεται να ξεπεράσει τα 300 εκ. είτε πρέπει να διατίθεται αποκλειστικά για το σκοπό που επιβλήθηκε, είτε να καταργηθεί. Εάν η κυβέρνηση χρειάζεται αυτό το ποσό για να χρηματοδοτεί άλλες ανάγκες οφείλει να αλλάξει την ονομασία της συγκεκριμένης φορολογίας.

Στο νέο προϋπολογισμό και πάλι το μεγαλύτερο ποσοστό κρατικών εσόδων (5.631.000 ή 84%) θα προέλθει από φορολογίες. Οι έμμεσοι φόροι (3.438.000 ευρώ) παρουσιάζουν αύξηση σε σχέση με το 2018, εξακολουθούν συγκριτικά να είναι υψηλότεροι και αποτελούν το 61%,. Αντίθετα οι άμεσοι (2.193.000 ευρώ) προβλέπεται να έχουν μείωση  και αποτελούν το 39%. Επιπρόσθετα, παρά τις συνεχείς εξαγγελίες όχι μόνο δεν παρατηρήθηκε βελτίωση, αλλά αντίθετα έχει επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο η φοροδιαφυγή.

Οι ανείσπρακτοι φόροι ανέρχονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια, ενώ η δυσλειτουργία του Τμήματος Φορολογίας είναι εμφανής. Ακόμα το κράτος δεν κατόρθωσε να προχωρήσει στη λήψη ουσιαστικών μέτρων για την πάταξη της φοροδιαφυγής. Επικεντρώνει τις προσπάθειές-του προς λανθασμένες κατευθύνσεις. Η μεγάλη καθυστέρηση στην επιβεβαίωση των φορολογικών δηλώσεων οδηγεί αναπόφευκτα και σε σημαντική απώλεια εσόδων.

Επιπρόσθετα δεν έχει προχωρήσει στη λήψη μέτρων για δικαιότερη κατανομή των φορολογικών  βαρών στους πολίτες, ώστε σταδιακά να μειωθεί το οικονομικό χάσμα μεταξύ των ψηλών και των χαμηλών εισοδημάτων. Αντίθετα το οικονομικό χάσμα μεταξύ των εισοδημάτων έχει διευρυνθεί ακόμα περισσότερο. Η μεσαία τάξη παρουσιάζει ακόμα μεγαλύτερη συρρίκνωση

Δυστυχώς τόσο από τον προϋπολογισμό όσο και στις κατά καιρούς προτάσεις της κυβέρνησης δεν περιλαμβάνονται δράσεις προς αυτή την κατεύθυνση, ενισχύεται ακριβώς το αντίθετο.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Ε.Ε. η Κύπρος βρίσκεται στην τελευταία θέση όσον αφορά την κατανομή του εθνικού εισοδήματος. Από την οικονομική ανάπτυξη που παρουσιάζει, ευνοείται μόνο ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού, ενώ το 25% περίπου του πληθυσμού βρίσκεται κάτω ή κοντά στο όριο της φτώχειας. Οι μισθοί του ιδιωτικού τομέα βρίσκονται καθηλωμένοι στα επίπεδα των πρώτων χρόνων της κρίσης και δεν έχουν παρουσιάσει την ανάλογη αύξηση, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οι εργασιακές συμφωνίες παραβιάζονται. Η Ανταγωνιστικότητα της οικονομίας βρίσκεται στην τελευταία θέση από τις 28

χώρες μέλη της Ε.Ε., ενώ η παραγωγικότητα του δημόσιου τομέα βρίσκεται περίπου στο 75% του μ.ο. των χωρών της ευρωζώνης

Έχει τον υψηλότερο ιδιωτικό δανεισμό και το δεύτερο ψηλότερο ποσοστό Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ)

Δημόσιο χρέος (Δ.Χ.):

Το Δ.Χ. εξακολουθεί να βρίσκεται σε ψηλά επίπεδα τόσο σε σχέση με το ΑΕΠ όσο και σε απόλυτους αριθμούς. Ενώ την ίδια περίοδο πέρσι η κυβέρνηση πανηγύριζε για τη μείωσή-του κάτω από το 100% του ΑΕΠ, φέτος έφθασε το 104.2%. Όμως το Δ.Χ. δεν είναι μόνο ποσοστό επί του ΑΕΠ, είναι και απόλυτος αριθμός. Η μείωση το 2017 ήταν κατά 700 περίπου εκ. ευρώ και αφορούσε την αποπληρωμή μέρους του δανείου προς την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Το 2018 λόγω της έκδοσης του κυβερνητικών ομολόγων προς την Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα για σκοπούς πώλησής-της ανήλθε στα 21.6 δις σε σύγκριση με 18.6 δις ευρώ στο τέλος του 2017.

Κοινωνική πολιτική.

Ο κος Υπουργός στην ομιλία-του αναφέρθηκε ότι «μέσα από τον σωστό σχεδιασμό και την αξιόπιστη υλοποίηση της κοινωνικής πολιτικής από το αρμόδιο υπουργείο, δημιουργούνται πράγματι περιθώρια που επιτρέπουν την εφαρμογή νέων μέτρων στήριξης για τους συμπολίτες-μας που έχουν ανάγκη».

Αναφέρει μάλιστα δύο τέτοια μέτρα, την επιστροφή του 14% για τις περιπτώσεις ανέγερσης κατοικίας σε οικόπεδο που καταβλήθηκε ΦΠΑ 19%  και τα 45 εκ. ευρώ για μείωση της φορολογίας επί των τόκων, από το 30% στο 17%.

Τα δύο παραπάνω μέτρα έχουν την αξία-τους ειδικά το πρώτο. Όμως δεν είναι μέτρα στοχευμένα τα οποία να εξυπηρετούν κυρίως τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα του λαού. Θα ευνοήσουν περισσότερο και πάλι τα ψηλά εισοδήματα. Ποιοί είναι αυτοί που σήμερα έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν οικόπεδο και να κτίσουν σπίτι; Ποιοί θα επωφεληθούν περισσότερο από τη μείωση της φορολογίας οι καταθέτες των 5 ή των 10 χιλιάδων ευρώ ή οι καταθέτες των εκατομμυρίων;

Κοινωνική πολιτική σημαίνει υιοθέτηση στοχευμένων μέτρων τα οποία να ενισχύουν τα χαμηλά εισοδήματα και να σμικρύνουν το οικονομικό χάσμα μεταξύ των χαμηλών και των ψηλών εισοδημάτων. Τέτοια μέτρα θα μπορούσε να ήταν:

  • Η κλιμακωτή αύξηση των χαμηλών συντάξεων
  • Η επέκταση του χρόνου πληρωμής του ανεργιακού επιδόματος
  • Η ανέγερση κατοικιών για στέγαση οικογενειών με χαμηλό εισόδημα έναντι συμβολικού ενοικίου
  • Η κατασκευή φωτοβολταικών πάρκων για την παραχώρηση δωρεάν ηλεκτρικού ρεύματος στους μόνιμους κατοίκους των ορεινών και ημιορεινών περιοχών
  • Η εφαρμογή κοινωνικής πολιτικής για τον καθορισμό των τελών αποχέτευσης, της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος, της κατανάλωσης νερού και άλλων φόρων

Ανεργία:

Το ποσοστό της ανεργίας είναι ένας σημαντικός δείκτης της οικονομικής κατάτασσης ενός κράτους. Η κυβέρνηση αναφέρει ότι η ανεργία το 2018 περιορίσθηκε γύρω στο 7.5% του ενεργού εργατικού δυναμικού. Παρά την μείωση το ποσοστό που παρουσιάζεται εξακολουθεί να είναι πλασματικό. Σε αυτό δεν περιλαμβάνονται:

  • Οι 27 και πλέον χιλιάδες συμπατριώτες-μας κατά το πλείστο νέοι επιστήμονες, οι οποίοι είτε παρέμειναν στο εξωτερικό μετά τις σπουδές-τους είτε μετανάστευσαν για σκοπούς εργασίας
  • Όσοι αφυπηρέτησαν πρόωρα από τον τραπεζικό, ή τον ιδιωτικό τομέα και τους Ημικρατικούς Οργανισμούς, ενώ δεν είναι σε ηλικία συνταξιοδότησης, δεν είναι εγγεγραμμένοι στον κατάλογο ανέργων
  • Οι λήπτες δημοσίου βοηθήματος (Ε.Ε.Ε.)
  • Οι εποχιακά άνεργοι όπως είναι οι εργαζόμενοι στη ξενοδοχειακή βιομηχανία τα ξενοδοχεία των οποίων ανέστειλαν τη λειτουργία-τους  λόγω της χειμερινής περιόδου
  • Οι υποαπασχολούμενοι στον ιδιωτικό τομέα

 

Τραπεζικός τομέας.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η κεφαλαιουχική επάρκεια του κυπριακού τραπεζικού συστήματος βελτιώθηκε λόγω της ενθάρρυνσης  έλευσης ξένων επενδυτών οι οποίοι διέθεσαν τα απαιτούμενα κεφάλαια. Επιχειρείται έμμεσα αυτό να διασυνδεθεί και με την ιδιωτικοποίηση της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας. Όμως παραβλέπει το γεγονός ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα επιστρέφει και πάλι σε διπολική κατάσταση. Η πώληση της Σ.Κ.Τ. ουσιαστικά  επέτρεψε στα ξένα κεφάλαια να ελέγχουν κατά τρόπο απόλυτο, θα μπορούσαμε να πούμε μονοπωλιακό τις τράπεζες της πατρίδας-μας.

Την ώρα που γίνεται δημόσια επίκληση  ότι «οφείλουμε να αναγνωρίσουμε τους κόπους και τις θυσίες των συμπολιτών μας που κράτησαν τη χώρα όρθια», δεν έχουμε διαπιστώσει οποιαδήποτε σοβαρή πρωτοβουλία για την έστω μερική στήριξη των κουρεμένων καταθετών, των εξαπατημένων κατόχων αξιόγραφων (αν και υπήρχε μνημονιακός όρος που δεν υλοποιήθηκε), των κουρεμένων ταμείων προνοίας, την απαλλαγή των εγγυητών από τις εγγυήσεις-τους από τη στιγμή που στο κούρεμα συμπεριελήφθη ποσό 3.6 δις ευρώ για να καλυφτεί η αφερεγγυότητα των εγγυητών, η αύξηση της προστασίας των πολιτών έναντι των εκποιήσεων περιουσιών και κύρια πρώτης κατοικίας, τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό της ασυδοσίας του τραπεζικού τομέα σε βάρος των πολιτών και ειδικά αυτών που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να έχουν ισχυρή νομική αρωγή.

Όσον αφορά το Συνεργατισμό θα μπορούσε με το συγκεκριμένο ποσό που το κράτος διάθεσε  για να τον κρατικοποιήσει και στη συνέχεια να τον ιδιωτικοποιήσει, να αγοράσει το 2013 αντίστοιχο ποσό μη εξυπηρετούμενων δανείων πρώτης κατοικίας και μικρής επαγγελματικής στέγης για να τον στηρίξει και ταυτόχρονα να προστατεύσει  από τις εκποιήσεις μερικές χιλιάδες οικογένειες. Όμως δεν το έπραξε γιατί άλλες ήταν οι επιλογές αλλά και οι προτεραιότητές-της και επιβεβαιώθηκαν με την πώληση της Σ.Κ.Τ.

Η κυβέρνηση διάθεσε τα χρήματα του φορολογούμενου πολίτη για να κρατικοποιήσει το Συνεργατισμό και να βολέψει μερικές δεκάδες ημετέρους σε υψηλόμισθες θέσεις και σήμερα τον ιδιωτικοποίησε

Επιπρόσθετα, μέσα από την κρατικοποίηση και την ιδιωτικοποίηση της ΣΚΤ οι κοινότητες θα απωλέσουν τα ιδιόκτητα οικήματα των ΣΠΕ τα οποία έχουν ανεγερθεί με δαπάνες των κατοίκων-τους. Χρέος της κυβέρνησης είναι να τα επιστρέψει στις κοινότητες που είναι οι πραγματικοί ιδιοκτήτες.

 

Γενικό Σχέδιο Υγείας (ΓεΣΥ)

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Εκ των πραγμάτων είμαι υποχρεωμένος να αναφερθώ και στον ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα της υγείας. Η εφαρμογή του ΓεΣΥ θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη κοινωνική κατάκτηση από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Βασικός και αμετάθετος στόχος η προσφορά υψηλού επιπέδου περίθαλψη στους πολίτες και κύρια σε αυτούς που λόγω της οικονομικής δυσπραγίας δεν έχουν τη δυνατότητα να την αποκτήσουν με άλλους τρόπους. Η σωστή εισαγωγή αποτελεί τη λυδία λίθο και η αποτελεσματική  λειτουργία την ύψιστη προτεραιότητα.

Η ΕΔΕΚ παλεύει για την εισαγωγή-του από την ίδρυσή-της και ότι φτάσαμε σε αυτό το σημείο σήμερα είναι αποτέλεσμα των ενεργειών-της.

Για πρώτη φορά στη Βουλή τέθηκε θέμα ΓεΣΥ το 1968 από το Βάσο Λυσσαρίδη

Το 2001 ψηφίστηκε ο νόμος πλαίσιο μετά από παρέμβαση της ΕΔΕΚ για να ψηφιστούν οι προϋπολογισμοί του 1999, και

Η ψήφιση του επικαιοροποιημένου νομοσχεδίου τον Ιούνιο του 2017 ήταν αποτέλεσμα της συνεχούς άσκησης πολιτικής πίεσης στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας από τον Απρίλιο του 2015

Γι΄ αυτό και την πατρότητα ή/και μητρότητα του ΓεΣΥ δεν την εκχωρούμε σε κανένα και ειδικά σε κάποιους περαστικούς ή/και περιστασιακούς

Όμως ταυτόχρονα εκφράζει τις ανησυχίες-της γιατί παρά τη δρομολόγηση της εφαρμογής-του εντός του 2019, η διαδικασία που ακολουθείται, αλλά και η ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης στον τομέα της δημόσιας υγείας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους

Στα 5 χρόνια της σημερινής διακυβέρνησης η όλη προσπάθεια περιορίσθηκε στην ευκαιριακή διαχείριση των προβλημάτων, απουσιάζει η ποιοτική αναβάθμιση

Ο Τομέας της Δημόσιας Υγείας βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή.

Η μαζική αποχώρηση ιατρικού προσωπικού, είναι ιδιαίτερα ανησυχητική αφού

περισσότεροι από 100 γιατροί αποχώρησαν τα τελευταία 3 χρόνια

Οι σοβαρές ελλείψεις σε αναλώσιμα και εξοπλισμό, οι μεγάλες λίστες αναμονής

για παροχή πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας περίθαλψης, συνέβαλαν στην

μείωση της επιστημονικής αξιοπιστίας του δημόσιου τομέα και την αποδόμησή-

του στη συνείδηση των πολιτών.

 

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η κυβέρνηση προχωρεί στην εφαρμογή του ΓεΣΥ

και σε αντίθεση με τα όσα σε πολιτικό επίπεδο είχαν συμφωνηθεί και

περιλάμβαναν:

Αποσυμφόρηση και αναδιοργάνωση των Νοσοκομείων

Αποτελεσματική αυτονόμηση σε Διοικητικό, Επιστημονικό και οικονομικό

επίπεδο ώστε να διασφαλιστεί η οικονομική-τους βιωσιμότητα, και

Εισαγωγή του ΓεΣΥ, αρχικά της πρωτοβάθμιας και στη συνέχεια της

δευτεροβάθμιας περίθαλψης.

 

Κατά παράβαση ακόμα της σαφούς προϋπόθεσης που τίθεται στο προοίμιο

της νομοθεσίας ότι θα πρέπει πριν την εφαρμογή του ΓεΣΥ να προχωρήσει η

αυτονόμηση των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων σε Διοικητικό και Επιστημονικό

επίπεδο το υπουργείο προωθεί τις δύο διαδικασίες παράλληλα

Παρά την παρέλευση 1.5 χρόνου από την ψήφιση του επικαιροποιημένου

νομοσχεδίου για το ΓεΣΥ, μέχρι σήμερα δεν προχώρησε καμιά μελέτη για να

καταγραφούν οι ανάγκες του Δημόσιου τομέα σε εξοπλισμό και σε κλινικές, ώστε

με την εφαρμογή-του να αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά-του και να προσφέρει

υψηλού επιπέδου ιατρική περίθαλψη σε ολόκληρη την επικράτεια

Ως συνέπεια της απουσίας της συγκεκριμένης μελέτης εκτιμούμε ότι η ορθή και

αποτελεσματική αυτονόμηση των νοσηλευτηρίων θα καθυστερήσει. Το

γεγονός αυτό θα θέσει  σε κίνδυνο την οικονομική βιωσιμότητα των δημόσιων

νοσηλευτηρίων και την ικανότητά-τους να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τον

ιδιωτικό τομέα.

 

Τόσο η διαδικασία διορισμού, όσο και η σύνθεση του Δ.Σ. του ΟΚΥΠΥ

προκαλούν  ερωτήματα και ενισχύουν τις υπόνοιες για εξυπηρέτηση

σκοπιμοτήτων. Η πρόσφατη έκθεση του Γενικού Ελεγκτή που επιβεβαιώνει τις

παρατυπίες αλλά και τις καταγγελίες της ΕΔΕΚ που έγιναν τον περασμένο

Μάρτιο,αναφορικά με σύγκρουση συμφερόντων, παρατυπίες που

ακολουθήθηκαν κ.ά., πολλαπλασιάζει τις ανησυχίες-μας

 

Ακόμα και ο τρόπος καθορισμού των εισφορών θα αποδεχθεί στην εφαρμογή-

του ιδιαίτερα προβληματικός. Δεν έχουν ληφθεί υπόψη βασικά στοιχεία της

κυπριακής πραγματικότητας, με αποτέλεσμα οι μεν μισθωτοί θα είναι αυτοί που

σταθερά θα εισφέρουν, ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες και κύρια οι

μεγαλοεπαγγελματίες θα μπορούν να διαφεύγουν, οι δε  εισφορές-τους θα είναι

μικρότερες των δυνατοτήτων-τους. Σε περίπτωση μη συγκέντρωσης του

απαιτούμενου ποσού για τον σφαιρικό προϋπολογισμό του ΓεΣΥ τη διαφορά

ποιος θα την καλύψει;

Ο κίνδυνος που παραμονεύει με τις παραπάνω ενέργειες είναι προφανής. Η εξάντληση της 5ετίας κατά την οποία το κράτος θα μπορεί να καλύψει τυχόν ελλείμματα των αυτονομημένων νοσηλευτηρίων, χωρίς αυτά να έχουν πετύχει την οικονομική-τους βιωσιμότητα, θα οδηγήσει αναπόφευκτα είτε σε συρρίκνωση των παρεχομένων υπηρεσιών ή στην εισαγωγή του πολυασφαλιστικού ή ακόμα χειρότερα στην πώλησή-τους σε ιδιωτικά συμφέροντα. Η εμπειρία από τις Κυπριακές Αερογραμμές και τη Σ.Κ.Τ. κάποιους όχι μόνο δεν τους έχει συνετίσει, αλλά αντίθετα φαίνεται τους εξωθεί σε επαναλήψεις.

Η ΕΔΕΚ εδώ και χρόνια προτείνει συγκεκριμένο οδικό χάρτη για την ασφαλή εφαρμογή του ΓεΣΥ. Η άμεση υιοθέτηση των παρακάτω μέτρων αποτελεί προτεραιότητα ώστε να υπάρξει άμβλυνση των προβλημάτων και σωστή εφαρμογή του ΓεΣΥ.

  • Μεταφορά μέρους της α΄ βάθμιας περίθαλψης από το δημόσιο τομέα στον ιδιωτικό με στόχο την αποσυμφόρηση των Εξωτερικών Ιατρείων και των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών των νοσοκομείων και τη μείωση της ταλαιπωρίας των ασθενών
  • Άμεση κάλυψη των αναγκών σε ιατρικό και μηχανολογικό εξοπλισμό και ίδρυση νέων κλινικών με στόχο την ορθολογική κάλυψη της επικράτειας και τη δημιουργία επιστημονικής αυτάρκειας
  • Συμπληρωματική αγορά υπηρεσιών β΄ βάθμιας περίθαλψης από τον ιδιωτικό τομέα, καθώς και παρακλινικών εξετάσεων εκεί όπου υπάρχει άμεση ανάγκη.
  • Αναβάθμιση των περιφερειακών νοσοκομείων και των Αγροτικών Κέντρων Υγείας
  • Κοστολόγηση των υπηρεσιών που προσφέρει ο δημόσιος τομέας με πραγματικές τιμές με βάση τα σημερινά δεδομένα, για σκοπούς χρέωσης των ασφαλιστικών εταιρειών, των ευρωπαίων πολιτών καθώς και των πολιτών τρίτων χωρών.

Κυπριακό

Κλείνοντας την ομιλία-μου για τον προϋπολογισμό του 2019 δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ και στο εθνικό-μας πρόβλημα

Σήμερα βρισκόμαστε ενώπιον μιας νέας πρωτοβουλίας από τον ΟΗΕ για διερεύνηση των προθέσεων αλλά και των προϋποθέσεων για επανέναρξη ενός νέου γύρου συνομιλιών. Η συσσωρευμένη εμπειρία από το παρελθόν θα έπρεπε να μας κάνει πιο σοφούς τόσο για τη διαδικασία που θα πρέπει να προτείνουμε όσο και για τη βάση των συνομιλιών.

Αντίθετα φαίνεται ότι η πλειοψηφία των πολιτικών δυνάμεων ετοιμάζεται να στηρίξει την επανάληψη της ίδιας διαδικασίας, είτε αυτούσιας, είτε με αναιπαίσθητες παραλλαγές που να δικαιολογεί τη μέχρι σήμερα στάση-τους.

Όμως αυτή η διαδικασία που ακολουθείται εδώ και 4 δεκαετίες που μας έχει οδηγήσει;

Την πρώτη φορά στο διχοτομικό σχέδιο Ανάν το οποίο ο λαός απέρριψε, αλλά κάποιοι εντός και εκτός Κύπρου επιχειρούν να επαναφέρουν, και

Πρόσφατα στη 5μερή διάσκεψη της Ελβετίας, η οποία στην ουσία σφράγισε ένα 10ετή κύκλο αποτυχημένων διαπραγματεύσεων, χαρακτηριστικό του οποίου ήταν η  συνεχής αναβάθμιση των απαιτήσεων της Τουρκίας και του κατοχικού καθεστώτος και οι συνεχείς υποχωρήσεις και παραχωρήσεις της πλευράς-μας στη λογική ότι με αυτό τον τρόπο θα φθάσουμε σε λύση για να αποτρέψουμε τη μονιμοποίηση της διχοτόμησης. Στην ουσία όμως αυτή η λογική οδηγεί όπως επιβεβαιώνεται από τα γεγονότα στην παράταση της σημερινής κατάστασης, στη μονιμοποίηση της διχοτόμησης και αναπόφευκτα και στη νομιμοποίηση.

Στο Κρανς Μοντανά η τουρκική στάση δεν επέτρεψε τη λύση, όμως δεν καταλογίσθηκαν ευθύνες στην Τουρκία όπως ήταν οι φρούδες ελπίδες όσων στήριζαν αυτή τη διαδικασία

Αντίθετα, ο ΓΓ του ΟΗΕ εξήρε την «εποικοδομητική» στάση της Τουρκίας και καταλόγισε συνυπευθυνότητα για τη μη κατάληξη σε συμφωνία στην πλευρά-μας. Ταυτόχρονα οι γραπτές και ενυπόγραφες παραχωρήσεις-μας έχουν καταστεί παράγωγο δίκαιο των συνομιλιών και κεκτημένο δικαίωμα της Τουρκίας

Αντί αυτή η εξέλιξη να σημάνει συναγερμό για αλλαγή τακτικής, ο ΠτΔ δηλώνει έτοιμος να συνεχίσει από εκεί που έμεινε στο Κρανς Μοντανά.

Δυστυχώς,  44 και πλέον χρόνια μετά την τραγωδία  δεν κατορθώσαμε να υιοθετήσουμε μια κοινή εθνική πολιτική, για την αντιμετώπιση του τουρκικού επεκτατισμού και  τη λύση του κυπριακού. Φυσικά όχι με ευθύνη εμάς των «απορριπτικών», αλλά με ευθύνη των «οπαδών της δήθεν λύσης».

Ακόμα και το ομόφωνο ανακοινωθέν του Ε.Σ. του Σεπτεμβρίου του 2009 στο οποίο καταλήξαμε με δικές-μας υποχωρήσεις στην προσπάθεια για διαμόρφωση κοινής πολιτικής, παραβιάζεται με αθέτηση των προνοιών-του όχι με δική-μας υπαιτιότητα.

Οι ευθύνες όλων όσων επιμένουν στη συνέχιση της ίδιας αποτυχημένης διαδικασίας είναι τεράστιες. Προσπαθούν να δικαιώσουν τον εαυτό-τους για τις λανθασμένες-τους  επιλογές, αδιαφορώντας για το μέλλον της πατρίδας-μας. Προβάλλεται μάλιστα και το αίολο επιχείρημα ότι όποιος είναι εναντίον της ΔΔΟ είναι υπέρ της διχοτόμησης και της τουρκοποίησης της πατρίδας-μας.

Γιατί όμως όλοι αυτοί οι υποστηρικτές της ΔΔΟ δεν ψήφισαν το σχέδιο Ανάν για να αποτρέψουν τη διχοτόμηση και την τουρκοποίηση;

Η προβολή απλά συνθημάτων είναι για κάλυψη ευθυνών και αδυναμίας να δικαιολογηθεί η υποστήριξη σε μια αντιδημοκρατική λύση.

Επιτέλους, κάποιοι  οφείλουν να μιλήσουν με ειλικρίνεια. Επιδιώκουν λύση δημοκρατική, λειτουργική και βιώσιμη ή λύση συγκαλυμμένης  συνομοσπονδίας που ήταν σταθερά ο πάγιος στόχος της Τουρκίας;

Πρέπει να δικαιολογήσουν γιατί αποδέχονται πρόνοιες που όπως δήλωσε πρόσφατα ο ΠτΔ δεν υπάρχουν σε κανένα κράτος και κανένα σύνταγμα, όπως είναι:

  • η ίδρυση ενός νέου συνεταιριστικού κράτους που θα προέλθει από τα δύο συνιστώντα κρατίδια το Ε/Κ και το Τ/Κ
  • ο γεωγραφικός διαχωρισμός σε εθνοτική βάση
  • η εγγυημένη πλειοψηφία πληθυσμού και ιδιοκτησίας
  • ο διαχωρισμός των  πολιτών σε 4 διαφορετικές κατηγορίες με διαφορετικά πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα
  • η εκ περιτροπής  προεδρία
  • η παραμονή του κατάλοιπου εξουσίας στα συνιστώντα κρατίδια
  • η διχοτόμηση της κυριαρχίας ως προερχόμενης εξ΄ ίσου από τους Ε/Κ και τους Τ/Κ κατά παράβαση του ψηφίσματος 186 του Σ.Α. του Μαρτίου του 1964
  • η αναγνώριση ύπαρξης εσωτερικής ιθαγένειας
  • η εξίσωση της μειοψηφίας του 18% με την πλειοψηφία του  82% δια μέσω της πολιτικής ισότητας των συνιστώντων κρατιδίων, η οποία  καταστρατηγεί την ισότητα των πολιτών και οδηγεί σε μόνιμη παραβίαση των πολιτικών και των ανθρωπίνων-τους δικαιωμάτων
  • η αριθμητική εξίσωση της «μειοψηφίας» με την «πλειοψηφία» στα θεσμικά όργανα του κράτους
  • η θετική ψήφος της μειοψηφίας σε όλες τις αποφάσεις
  • η νομιμοποίηση 130 χιλ εποίκων
  • η παραχώρηση κατά προτεραιότητα του δικαιώματος ιδιοκτησίας επί των κατεχομένων περιουσιών-μας στους έποικους παράνομους σφετεριστές

Την ίδια στιγμή ενώ επικαλούνται τις αποφάσεις και τα ψηφίσματα του ΟΗΕ γιατί εγκατέλειψαν βασικές πρόνοιές-τους όπως

  • Ο τερματισμός της κατοχής
  • Η άμεση αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων
  • Η επιστροφή των προσφύγων σε συνθήκες ασφάλειες
  • Η αποχώρηση  των εποίκων
  • Η άμεση επιστροφή της πόλης της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους-της υπό την αιγίδα του ΟΗΕ

Σε ένα φυσιολογικό, κανονικό και δημοκρατικό κράτος αυτό που κατοχυρώνεται είναι η πολιτική ισότητα των πολιτών και όχι η πολιτική ισότητα των κρατιδίων.

Για μας οι Τ/Κύπριοι δεν είναι μειοψηφία. Είναι ισότιμοι πολίτες της Κ.Δ. με κατοχύρωση των ίδιων δικαιωμάτων όπως και των Ε/Κυπρίων. Για μας ο διαχωρισμός των πολιτών δεν μπορεί να στηρίζεται στη βάση της εθνοτικής ή της θρησκευτικής προέλευσης, αλλά της ιδεολογικής και της ταξικής τοποθέτησης

Τελευταία αυτοί που με τις αποφάσεις και τις επιλογές-τους προκάλεσαν στην πατρίδα-μας μια πρωτόγνωρη οικονομική κρίση και οδήγησαν το λαό-μας σε κοινωνική εξαθλίωση, προβάλλουν το επιχείρημα της οικονομικής ανάκαμψης μετά τη λύση, χωρίς να ενημερώνουν το λαό το κόστος της λύσης ποιος θα το καταβάλει.

Σήμερα οφείλουμε όσοι πραγματικά νοιαζόμαστε για μέλλον της πατρίδας-μας  να στείλουμε ένα σαφές μήνυμα ότι:

  • Δεν πρόκειται να αποδεχθούμε και να νομιμοποιήσουμε μια λύση ΝΑΤΟικής έμπνευσης και προώθησης, μια λύση για την υλοποίηση της οποίας υπήρξαν αλλεπάλληλες συνομωσίες τη 10ετία 1964-1974 οι οποίες κατέληξαν στο προδοτικό πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή.
  •  Δεν πρόκειται να νομιμοποιήσουμε τα δεδομένα της εισβολής.
  • Δεν είναι δυνατόν να επιτρέψουμε η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία ιδρύθηκε και διατηρήθηκε με θυσίες και αίμα ηρώων, να καταλυθεί με υπογραφή πολιτικών, και ότι
  • Θα αγωνισθούμε για μια δημοκρατική λύση η οποία να διασφαλίζει σε όλους τους πολίτες-της ίσα δικαιώματα και ένα ασφαλές και ειρηνικό μέλλον

Υποχωρήσεις είμαστε έτοιμοι να κάνουμε  προς τους Τ/Κύπριους για να νοιώθουν ασφάλεια και να δημιουργηθούν συνθήκες ειρηνικής συνύπαρξης και αγαστής συνεργασίας με στόχο την από κοινού διαμόρφωση του μέλλοντος, μέσα σε συνθήκες ασφάλειας των νέων γενιών. Όχι όμως προς την Τουρκία για να διευκολυνθεί να ολοκληρώσει τους σχεδιασμούς-της σε βάρος της πατρίδας-μας.

Όσοι είτε με σιωπή είτε με ανοχή  παρακολουθούν τις εξελίξεις και δεν αντιδρούν στην ουσία θα είναι συνυπεύθυνοι για το τελικό αποτέλεσμα. Αποτέλεσμα το οποίο δεν θα εξυπηρετεί το συμφέρον του συνόλου του κυπριακού λαού, αλλά τους εκτός Κύπρου συνωμοτικούς κύκλους και τον τουρκικό επεκτατισμό.

Είναι γνωστές οι προσπάθειές-μας αλλά και η μεγάλη-μας επιθυμία για την ανάγκη σφυρηλάτησης της μεγαλύτερης δυνατής ενότητας στο εσωτερικό μέτωπο και τη διαμόρφωση ενιαίας εθνικής στρατηγικής για την επίτευξη του κοινού στόχου, του τερματισμού της τουρκικής κατοχής.

Η ωραιοποίηση όμως των δυσχερειών και η απόκρυψη των κινδύνων δεν συνιστούν ούτε χρήσιμη, ούτε ωφέλιμη προσφορά προς την πατρίδα.

Γι’  αυτό και στηρίζουμε αποφασιστικά την υιοθέτηση μιας νέας τακτικής στη βάση της επανατοποθέτησης του κυπριακού που θα προβάλλει την πραγματική-του ως διεθνούς προβλήματος εισβολής, συνεχιζόμενης κατοχής και εθνοκάθαρσης και όχι ως θέματος διακοινοτικής διευθέτησης όπως το αντιμετωπίζουν ανεπιτυχώς οι οπαδοί της δήθεν λύσης.

Καθήκον-μας είναι να  δώσουμε το μήνυμα χωρίς αναστολές και δισταγμούς. Σε καμιά περίπτωση δεν θα αποδεχθούμε λύση η οποία θα είναι άδικη και ετεροβαρής, η οποία θα μετατρέπει τους Κύπριους σε Ευρωπαίους πολίτες δεύτερης κατηγορίας, η οποία θα οδηγεί την Κ.Δ σε διάλυση.

Καλούμε τους πολίτες να στηρίξουν αυτή την πολιτική, να στηρίξουν μια νέα διαδικασία στο κυπριακό, να αντιδράσουν αποφασιστικά στην προσπάθεια άμεσης ή έμμεσης επαναφοράς συγκαλυμμένα ή όχι ενός νέου σχεδίου Ανάν.

 

Λευκωσία, 12 Δεκεμβρίου 2018