ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Ομιλία Αναπλ. Προέδρου Κ. Σ. ΕΔΕΚ, Μαρίας Βασιλειάδου στο Δήμο Λατσιών με θέμα «Η γυναίκα μέσα από ένα ευρύ φάσμα ρόλων

Κύριε Δήμαρχε,

κύριοι και κυρίες Δημοτικοί Σύμβουλοι του Δήμου Λατσιών,

εκλεκτοί προσκεκλημένοι,

Κυρίες και κύριοι,

ευχαριστώ για τη πρόσκληση να μιλήσω απόψε για το φύλο μου,

μέσα στα πλαίσια της εκδήλωσης του Δήμου Λατσιών που είναι αφιερωμένη στην Παγκόσμια ημέρα για τη γυναίκα.

Για τη γυναίκα που ακόμα μέχρι και τις μέρες μας, αγωνίζεται για τα αυτονόητα.

Θα κάνω μια πολύ σύντομη αναφορά στα ιστορικά γεγονότα, και αμέσως μετά θα επιχειρήσω να παρουσιάσω εν συντομία, τη γυναικεία συμμετοχή, συμβολή και παρουσία σε ένα ευρύ φάσμα ρόλων στη κοινωνία.

Η 8η Μαρτίου εορτάζεται ως ημέρα μνήμης των αγώνων του κινήματος για τα δικαιώματα των γυναικών  στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Ευρώπη και στην Αμερική. Οι γυναίκες ζητούσαν ίσα δικαιώματα, καλύτερες συνθήκες εργασίας καθώς και δικαίωμα ψήφου. Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου, σε ανάμνηση μιας μεγάλης εκδήλωσης διαμαρτυρίας  που έγινε στις 8 Μαρτίου του 1857 από εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη για τους όρους εργασίας τους.

Η πρώτη Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας γιορτάστηκε το 1909 με πρωτοβουλία του Σοσιαλιστικού Κόμματος των ΗΠΑ και υιοθετήθηκε δύο χρόνια αργότερα από τη Σοσιαλιστική Διεθνή. Η 8η Μαρτίου ορίστηκε το 1977 από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως Παγκόσμια Ημέρα για τα δικαιώματα της Γυναίκας και τη Διεθνή Ειρήνη.

Η γιορτή ουσιαστικά αφορά στους αγώνες συνηθισμένων γυναικών, που με το θάρρος και την αποφασιστικότητα τους έγραψαν ιστορία.

Τρανά παραδείγματα η Λυσιστράτη και οι οι γυναίκες στην αρχαιότητα που πρωτοστάτησαν  σε μια ιδιόμορφη «φεμινιστική» απεργία, προκειμένου να τελειώσει ο πόλεμος των ανδρών, όπως και οι γυναίκες του Παρισιού κατά τη διάρκεια της Γαλλικής επανάστασης που ζητούσαν «ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα» στις Βερσαλίες.

Ένα απο τα πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας αποτελεί και το γυναικείο αντικατοχικό κίνημα <ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΥΝ> Οι Κύπριες γυναίκες που βγήκαν στους δρόμους ενωμένες, ξεπερνώντας στεγανά, κομματικά στερεότυπα,   για να ζητήσουν από τον Τούρκο κατακτητή να τις αφήσει να επιστρέψουν στις πατρογονικές τους εστίες.

Η γιορτή λοιπόν, ουσιαστικά αφορά στους αγώνες συνηθισμένων γυναικών, που με το θάρρος και την αποφασιστικότητα τους έγραψαν και γράφουν ιστορία.

Απόψε θα δούμε μαζί, συγκεκριμένους τομείς στους οποίους η γυναίκα εξακολουθεί ακόμα και σήμερα να αγωνίζεται για να σταθεί ισότιμα, με τους ίδιους όρους, τις ίδιες ευκαιρίες, με τον άνδρα.

Να μην ξεχνούμε ότι το επίπεδο πολιτισµού ενός λαού, µιας κοινωνίας µιάς ολόκληρης εποχής, κρίνεται από τη θέση της γυναίκας σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής

Με την είσοδο της γυναίκας στην εργασία προέκυψαν νέοι ρόλοι και για τα δύο φύλα, τόσο στον οικογενειακό, όσο και στον εργασιακό χώρο. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι τα προβλήματα που ακόμη αντιμετωπίζει η σύγχρονη γυναίκα μέσα στο σημερινό κοινωνικό γίγνεσθαι, αποτελούν απότοκο μιας ανδροκρατούμενης κοινωνίας και φαλλοκρατικών συνηθειών του παρελθόντος.

Ας δούμε πρώτα, τη σχέση γυναίκας και πολιτικής ιδιαίτερα στον Κυπριακό αλλά και ευρύτερα στον Ελληνικό χώρο. Η μειωμένη συμμετοχή της Κύπριας γυναίκας στην πολιτική και τα κέντρα λήψης αποφάσεων είναι μια πραγματικότητα. Μέσα τις ιδιαίτερες εθνικές, πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στον τόπο μας αναδεικνύονται  νέες μορφές συμμετοχής των γυναικών στο πολιτικό γίγνεσθαι όπως και πολυμορφία στις δράσεις και διεκδικήσεις. Όπως συνέβη και σε άλλες χώρες, έτσι και οι Κύπριες μέσα από τις πολιτικές τους κινήσεις ζητούσαν και ζητούν ακόμη και σήμερα στον 21ο αιώνα επαναπροσδιορισμό της θέσης τους και αυτονομία από τους άνδρες, καθώς και ανάπτυξη νέων μορφών παρέμβασης στα δρώμενα. Ζητούν ίση αντιμετώπιση και συμμετοχή. Ζητούν σεβασμό και αξιοκρατικό τρόπο αντιμετώπισης. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι οι βασικοί παράγοντες που εμπόδισαν και εμποδίζουν ακόμη και σήμερα και ιδιαίτερα σε κλειστές κοινωνίες, τις γυναίκες από μία συνειδητοποιημένη και ενεργή πολιτική συμμετοχή είναι κατά κύριο λόγο τα στερεότυπα, πιθανόν η θρησκεία και το θεσμικό σύστημα της χώρας.

Γενικά οι γυναίκες που συµµετέχουν στην πολιτική αντιµετωπίζουν εµπόδια και δυσκολίες.Οι γυναίκες καταλαµβάνουν όλο και περισσότερες υπουργικές θέσεις, οι οποίες στο παρελθόν θεωρούνταν αντρικό προνόµιο. Μια από τις βασικότερες ανησυχίες, που δηµιουργεί η πολιτική ενασχόληση είναι ο συνδυασµός της µε τις οικογενειακές δεσµεύσεις, ανησυχία που έχει αντιµετωπιστεί αποτελεσµατικά από τις Βόρειες χώρες. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η κοινωνία αναγνωρίζει πως η συµµετοχή των γυναικών στα πολιτικά δρώµενα βελτιώνει σε σηµαντικό βαθµό την πολιτική ζωή και τον πολιτικό κόσµο. Ειδικότερα, η παρουσία γυναικών στο κοινοβούλιο επηρεάζει σηµαντικά την συµπεριφορά των ανδρών συναδέλφων τους και τις αποφάσεις που λαμβάνονται.

 

Έτσι λοιπόν, η περιορισµένη πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών σε σχέση µε τον αριθµό τους στο γενικό πληθυσµό είναι ένα φαινόµενο ιδιαίτερα έντονο και παγκόσµιο ακόµη και σήµερα.

Να σημειώσουμε εδώ ότι στη χώρα µας τα ανθρώπινα δικαιώµατα είναι θεσµικά κατοχυρωµένα και η ισότητα των δύο φύλλων έχει νοµοθετικά επιτευχθεί στο µεγαλύτερο βαθµό, ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες. Εξακολουθεί όµως να υπάρχει µια διάσταση θεσµικού πλαισίου και πραγµατικότητας, όσον αφορά την εν τοις πράγµασι άσκηση των δικαιωµάτων των γυναικών. Σε µείζονα κοινωνικοοικονοµικά ζητήµατα, όπως για παράδειγµα στο θέµα της εργασίας, ο γυναικείος πληθυσµός είναι µια από τις σηµαντικότερες οµάδες που υφίσταται σε µεγαλύτερο βαθµό την αδικία της ανεργίας και του αποκλεισµού απ’ ότι άλλες οµάδες.

Στις εξελίξεις που πραγµατοποιήθηκαν τόσο στο οικονοµικό, όσο και στο κοινωνικό γίγνεσθαι του περασµένου αιώνα, και που πραγµατοποιούνται ακόµα και σήµερα, η γυναίκα συνέβαλε και συνεχίζει να συµβάλλει θετικά. Γεγονός που έχει αντίκτυπο τόσο στην αγροτική, όσο και στην εθνική οικονοµία. Η γυναίκα αποτελεί τη ψυχή και το µοχλό της οικογένειας, αλλά είναι και παράγοντας ανάπτυξης στις τοπικές κοινωνίες.

Σίγουρα το µορφωτικό επίπεδο των γυναικών στη Κύπρο είναι πολύ υψηλό και αυτό έχει σαν αποτέλεσµα τη συνεχή µείωση των απασχολούµενων γυναικών στον πρωτογενή και στον δευτερογενή τοµέα και την αύξηση της απασχόλησης τους στον τριτογενή τοµέα της παραγωγής, όπως και η παρουσία τους σε διευθυντικές η υψηλόβαθμες θέσεις.

Τίποτα όµως από όλα αυτά δεν είναι δεδοµένα και εύκολα για την γυναίκα ακόµα και σήµερα και παρόλο ότι είναι δυναµική, δραστήρια, διεκδικεί και απαιτεί, καταβάλλει µεγάλη προσπάθεια απέναντι στους «άρρενες» αντιπάλους της. Έχει να εναντιωθεί απέναντι σε προκαταλήψεις του παρελθόντος-κυρίως των ανδρών-που θέλουν την γυναίκα σε δύο κυρίως χώρους, την κουζίνα και την κρεβατοκάµαρα. Έτσι πρέπει να προσπαθήσει διπλά από ότι ένας άντρας ώστε να αποδείξει την αξία της.

Επιπλέον δεν µπορούµε να αψηφήσουµε την ανάγκη της για οικογένεια και κυρίως για την µητρότητα που πολλές φορές µπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη στην όποια σταδιοδροµία της. Η µητέρα είναι συνήθως αυτή που θα βάλει στην άκρη την εργασία της η τη πολιτική της καριέρα για την ανατροφή των παιδιών της και για χάρη της οικογένειας.

Αν και οι γυναίκες έφυγαν από της παραδοσιακές, χαµηλόµισθες εργασίες του 20ου αιώνα και µπήκαν στα γραφεία, στα µαγαζιά και σε επιχειρήσεις, οι δυσκολίες παραµένουν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της επαγγελµατικής τους ζωής, όσον αφορά στις συνθήκες και την αµοιβή, δεν έχουν αλλάξει σηµαντικά. Ο οξύς ανταγωνισµός στους εργασιακούς χώρους ωθεί τον γυναικείο εργαζόµενο πληθυσµό σε µια κρίσιµη καµπή. Παράλληλα, όλοι γνωρίζουν ότι την µάχη για αλλαγή του τοπίου θα πρέπει να τη δώσουν οι ίδιες οι γυναίκες.

Θα λέγαµε ότι ο σύγχρονος καπιταλισµός στηρίζεται στην εκµετάλλευση της γυναικείας εργασίας, γιατί είναι πιο φτηνή από την αντρική και εξυπηρετεί τις απαιτήσεις της ευελιξίας των επιχειρήσεων. Πραγµατικά- αν εξαιρέσουµε τον δηµόσιο τοµέα- στον ιδιωτικό τοµέα, λόγω των ατοµικών συµβάσεων εργασίας, υπάρχει έντονο µισθολογικό χάσµα µεταξύ ανδρών και γυναικών, ακόµα και για την ίδια θέση εργασίας. Άλλωστε, η προσπάθεια για σταδιακή ιδιωτικοποίηση του δηµοσίου τοµέα σίγουρα θα επεκτείνει αυτή την εικόνα και σε αυτό το χώρο.

Ας δούμε τώρα τη γυναίκα και τα ΜΜΕ.

Στη δημιουργία και διαιώνιση στερεοτύπων, όπως και στο ξεκλείδωμα από δοξασίες και δαίμονες, σημαντικό ρόλο έχουν να διαδραματίσουν τα ΜΜΕπικοινωνίας  και η κοινωνική δικτύωση. Διαχρονικά τα ΜΜΕ, συνειδητά η ασυνείδητα, έβαζαν το δικό τους λιθαράκι στη διαμόρφωση της συλλογικής κοινωνικής συνείδησης. Σήμερα με τη θυελλώδη ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας και με τη συνεχή και αδιάλειπτη παρουσία τους στη καθημερινότητα του ανθρώπου, ο ρόλος τους αυξήθηκε σημαντικά. Τα έμφυλα στερεότυπα στα ΜΜΕ παράγονται και αναπαράγονται μέσα από τη γλώσσα και μέσα από την εικόνα. Λέξεις και προτάσεις που ακούμε καθημερινά όπως «τη σκότωσε γιατί την αγαπούσε» ή «η βουλευτής του τάδε κόμματος είναι όμορφη και καλοντυμένη» η το αντίθετο ” είναι μούτρα αυτά για Πρόεδρο της τάδε επιτροπής, δεν βρήκαν καμμιά ομορφότερη;”. Όπως και επαναλαμβανόμενες εικόνες που παρουσιάζουν μια μάνα που τρέχει για πλύμα και σιδέρωμα, ενώ την ίδια ώρα ο σύζυγος πάει στην εργασία του για να βγάλει τα προς το ζην της οικογένειας του αφού  είναι ο «στύλλος» του σπιτιού. Πόσο ισόρροπη είναι η συμμετοχή των φύλων στη σύνθεση των πάνελ σε ενημερωτικές εκπομπές; Που βλέπουμε περισσότερο γυναίκες; Πιο συχνά  σε αναπαραστάσεις εντός των έμφυλων στερεοτύπων, όπως σε εκπομπές μαγειρικής, πρωινάδικα για μόδα και αισθητική, διαφημίσεις με κεντρικό άξονα το γυναικείο γυμνό σώμα, και κουτσομπολίστικες εκπομπές.  Έτσι, με αυτό τον τρόπο παράγονται και αναπαράγονται τα έμφυλα στερεότυπα.

Και πώς αναχαιτίζεται το φαινόμενο αυτό;

Πρώτα πρώτα θα πρέπει να ενταχθεί ως κεφάλαιο στην εκπαίδευση των δημοσιογράφων ώστε να είναι συνειδητοί όταν εκφέρουν δημόσιο λόγο στα ΜΜΕ που εργάζονται, μετά θα ανέμενα η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης η η Επίτροπος Ισότητας των φύλων η το Υπουργείο Δικαιοσύνης, που έχει τμήμα που ασχολείται με θέματα γυναικών, να παρακολουθούν τα τεκταινόμενα και εκεί που παρατηρούν σεξιστικό λόγο η αναπαραγωγή αρνητικών στερεοτύπων να επεμβαίνουν κατασταλτικά. Φυσικά ευθύνη έχουμε όλοι μας και κυρίως εμείς οι γυναίκες, γιατί θα πρέπει να αντιδρούμε και να απορρίπτουμε τέτοιου είδους αναφορές.- επάνδρωσαν/ στελέχωσαν.

Φυσικά αυτές οι αλλαγές παίρνουν χρόνια για να γίνουν. Πάντα όμως υπάρχει μια αρχή για να υπάρξει και ένα τέλος.

Και η αρχή έγινε. Με το πέρασμα του χρόνου η εικόνα της γυναίκας έχει αλλάξει ουσιαστικά και βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη. Η σύγχρονη γυναίκα καλείται να ανταποκριθεί σε πολλαπλούς ρόλους, σε αυτό της συζύγου, της μητέρας, της εργαζόμενης γυναίκας, της καλής νοικοκυράς και τόσους άλλους. Στην προσπάθειά μας να ανταποκριθούμε σε όλα αυτά και να είμαστε «σωστές», όπως αναμένει η κοινωνία απο εμάς, φτάνουμε στα όρια της εξάντλησης.

Πράγματι καλούμαστε κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε στιγμή,  να κρατήσουμε  λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στις υποχρεώσεις μας και τους ρόλους μας, ως μητέρες, σύζυγοι, νοικοκυρές, επαγγελματίες, επιστήμονες, πολιτικοί…

Καλούμαστε  να δουλέψουμε  πολύ σκληρότερα από τους άντρες για να αποδείξουμε την αξία μας, και κάποιες φορές αναγκαζόμαστε να υιοθετούμε  ανδρικά πρότυπα εργασίας και στάσεις για να καταφέρουμε να γινόμαστε αποδεκτές.

Ας τιμήσουμε λοιπόν όλοι τις γυναίκες σήμερα και κάθε μέρα γιατί στο πρόσωπο τους βλέπουμε τη μάνα μας, τη σύντροφο μας, τη συνεργάτιδα μας.

ΜΑΖΙ ΑΝΤΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΦΤΙΑΞΟΥΜΕ ΕΝΑ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΚΟΣΜΟ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ.

ΜΑΡΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ

ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ ΕΔΕΚ

You may also like